Hôm nay là cuối tuần, tôi đi bộ ra dãy phố cũ phía đông thành phố. Khu này tâm điểm có mấy hiệu sách cũ, cửa hàng đĩa than và quán ramen lúc nào cũng tỏa mùi nước dùng như kéo người ta chậm bước. Mặt đường còn hơi ẩm dù trời không mưa, chắc do người ta vừa rửa vỉa hè. Biển neon của tiệm trò chơi đối diện nhấp nháy đỏ xanh, hắt ra mặt đường loang loáng. Không khí oi, như thể thành phố ngậm sẵn một cơn bão nhỏ trong miệng.

Tôi ghé hiệu sách cũ ở đầu dãy. Cửa lắc chuông leng keng. Bên trong, mùi giấy cũ lẫn mùi keo đóng gáy tạo thành thứ hương cũ kỹ mà tôi vẫn thích. Lối đi giữa các kệ đủ hẹp để phải nghiêng vai khi tránh nhau. Ở tủ bên trái là ngăn tạp chí ảnh, bìa phai, gáy bị xước. Tôi kéo một quyển ra, lật chậm. Ảnh đen trắng của những con phố sau mưa: mặt đường như tấm kính bị trầy, bóng người quệt ngang thành vệt thở.

Ngoài cửa, loa phường vang lên một đoạn thông báo ngắn: “Trong khung giờ 19:30 đến 20:00, khu phố có thể mất điện ngắt quãng để kiểm tra đường dây. Mong mọi người giữ bình tĩnh.” Ông chủ quầy trả lời “Vâng” vào không khí như một thói quen.

Tôi nghĩ: nếu mất điện đúng lúc đang lật trang, chắc mắt sẽ cần vài nhịp để quen với bóng tối. Không lãng mạn gì đâu, chỉ là quy luật.

Điện thoại rung. Akira nhắn:

“Cậu ở đâu, hôm nay nóng thật. Tôi bật 2 cái quạt vẫn thấy chưa đủ mát.”

“Tôi ở tiệm sách cũ phía đông thành phố”

“Tránh xa cửa tiệm ramen kẻo sẽ tiêu nửa tháng tiền ăn.”

“Biết rồi.”

“Ừ, tôi vừa ngủ dậy xong đói quá chắc là sẽ đi kiếm gì ăn đây”

“Ừ”

Tôi cất máy. Lật thêm mấy trang về “ngõ nhỏ khi tắt đèn”: ảnh phơi ngắn, điểm sáng nổi lên như đốm đom đóm. Bìa cuốn tạp chí cọ vào da tay, sần một cách dễ chịu.

Ngoài cửa, có tiếng người phát tờ rơi. Tôi nhìn ra qua ô kính thì trùng hợp thấy Arata đang đứng cùng Yuuto, mỗi người ôm một xấp giấy quảng bá gian hàng lớp cho lễ hội văn hóa. Arata cột tóc cao, áo khoác mỏng thắt ngang hông; Yuuto đeo túi chéo, chuyện trò với vài bạn vừa đi ngang. Họ trông hợp với nhịp phố này  sáng sủa, nhanh, chạm nhau mà không va.

“Vào xem đi ạ, tụi em có trình diễn một buổi acoustic nho nhỏ.”  Arata cúi đầu đưa tờ rơi cho một cặp đôi, giọng vừa đủ nghe.

Điện thoại của Yuuto rung bần bật. Cậu ta liếc qua, mặt thoáng đổi. Cậu ta nghiêng người nói nhanh với Arata: “Thầy gọi mình về trường ngay, bộ mixer bị lỗi. Mình về một lát rồi quay lại, được không?”

Arata siết xấp tờ rơi trong tay, gật: “Cậu đi đi, ở đây mình lo được.”

“Xin lỗi nhé!”  Yuuto hơi khom lưng, chạy vội qua đường, mất hút sau góc hàng tạp hóa.

Tôi quay lại với trang sách. Tối nay tôi ra đây để xem chứ không để mua một cách đổi không khí. Đọc xong một mục ngắn, tôi cất quyển tạp chí vào kệ, kéo một quyển khác liên quan ánh sáng trong hẻm nhỏ. Bìa in ảnh một cái bóng đèn trần treo thấp.

Đúng lúc đó, đèn nhấp nháy. Một, hai cái chớp. Rồi tắt phụt.

Tiếng chuông cửa vì lý do nào đó kêu thêm một tiếng “leng” đơn độc, rồi im bặt. Không gian tối sầm lại gần như ngay lập tức, chỉ còn mấy đèn khẩn cấp màu xanh lục mờ bật lên ở góc tường, trông yếu ớt. Có tiếng ai đó “ối” khẽ, rồi tiếng lật tìm điện thoại. Ông chủ hiệu sách hắng giọng: “Mọi người bình tĩnh, đi thẳng ra cửa theo lối giữa hai kệ. Không chen lấn.”

Tôi bật đèn pin điện thoại, hướng ánh sáng xuống thấp để không chói mắt người đối diện. Ánh sáng rọi vừa đủ thấy mép kệ, vạch ra một lối đi mỏng trong bóng tối. Vài người lần lượt bước, bàn tay lướt theo cạnh gỗ. Tôi nhích người tránh, để lối rộng hơn. Trong bóng tối, mùi giấy cũ đậm hơn như vừa bị ai đó khuấy lên.

Ngoài phố, cả dãy đèn tắt ngúm. Chỉ có biển neon của quán ramen vẫn giữ được màu đỏ nhờ một cái máy phát nhỏ; cái ánh đỏ đó hắt lên vỉa hè ướt như vệt mực đậm. Từ đầu phố vọng lại loa phường: “Do kiểm tra, điện sẽ khôi phục theo từng khu. Vui lòng giữ trật tự.”

Tiếng trẻ con khóc vang lên ở đâu đó ngoài cửa. Một bé, chắc tầm bốn, năm tuổi. Tiếng khóc đầu còn nín nhịn, sau dần bật thành từng nhịp ngắt quãng vì sợ. Tôi hướng đèn thấp hơn, bước ra khỏi hiệu sách.

Ở vỉa hè, Arata đang quay nhìn theo tiếng khóc, một tay cầm xấp tờ rơi, tay kia lục trong túi tìm điện thoại. Làn gió thổi qua, mấy tờ rơi xoay tròn dưới chân như cánh chim giấy.

“Có ai thấy bé nào đang khóc không ạ?”   Arata gọi, giọng cố giữ bình tĩnh.

“Con ở đây!”  tiếng khóc nấc lên từng nhịp, nhưng giữa đám đông lốm đốm bóng người và bóng tường, thật khó xác định.

Tôi tiến lại gần. “Đèn pin này đủ để soi đường.”   tôi nói, hướng tia sáng về phía gót chân người lớn, không rọi thẳng vào mặt.

Arata quay sang, ánh mắt nhẹ nhõm như vừa tìm được chỗ bám: “Cảm ơn, tiếng khóc ở bên kia kìa.”

Chúng tôi đi theo dải âm thanh đứt quãng. Tôi giữ ánh sáng thấp, lia chậm. Mấy cửa hàng đang kéo cửa sắt xuống nửa chừng theo phản xạ phòng hờ, tạo ra những khoảng tối bị chia khúc. Ánh neon đỏ của quán ramen phản chiếu trên nền vỉa hè thành vệt cong dài.

“Con ở đâu?”  Arata gọi lần nữa, giọng mềm hơn.

“Ở… ở đây!”    tiếng bé sát hơn, vang ra từ giữa hai xe bán hàng ghép sát nhau, một cái mái bạt chạm đầu người.

Tôi cúi người, rọi ánh sáng chệch sang bên để bé không bị chói. Một khuôn mặt lấm tấm mồ hôi hiện ra, balo hồng tròn như cái kẹo lớn. Bé ôm chặt quai, mắt ướt, môi bặm lại.

“Chào con.”  tôi giữ giọng thấp, đều. “Mẹ con ở đâu?”

Bé nấc: “Con… con lạc. Mẹ ở chỗ ramen… không thấy mẹ nữa.”

“Ừ.” Tôi gật. “Con bước ra từ từ nhé. Ở đây đông, mình đi sát vào lề cho an toàn.”

Arata khom xuống, giọng dịu: “Chị đứng đây. Con đi theo bạn này, chị đi ngay sau lưng.”

Tôi lùi lại nửa bước, nhường ánh sáng rọi về phía chân bé để bé nhìn thấy bậc. Arata đứng sau, một tay che chắn, tay kia đỡ phần balo để bé khỏi vấp. Chúng tôi đi chậm. Vài người xung quanh dạt ra, có người giơ điện thoại soi phụ, có người bảo “cứ đi thẳng, chỗ chú bảo vệ ở kia”.

“Đến khúc này có bậc.”  tôi nói nhỏ. “Nhấc cao một chút.”

Bé nghe theo, nước mắt vẫn bám trên hàng mi nhưng tiếng nấc đã thưa. Arata thì thầm: “Giỏi lắm.”

Ra tới quầy bảo vệ của dãy phố, có một chiếc đèn pin công suất lớn đặt sẵn. Chú bảo vệ đội mũ vải, cầm bộ đàm: “Tên bé là gì nào?”

“Con… Hana.”

“Rồi, Hana ngồi ở đây chờ nhé.”   chú dịu giọng, lấy khăn giấy đưa. “Mẹ Hana chắc đang tìm quanh đây.”

Arata đứng bên, thả một hơi dài.

Từ trong túi, điện thoại cô rung. Cô mở ra, lướt qua màn hình:

“Yuuto hỏi ổn không… Cậu ấy đang bị thầy giữ lại sửa cái gì đó.”   cô buông một câu như tự nói với mình, rồi bấm trả lời nhanh: “Ổn. Ở đây mất điện xíu thôi.”

Tôi nhìn quanh: điện vẫn tắt. Ở mấy cửa hàng, người ta bật đèn pin, có nhà dùng nến. Gương mặt ai cũng dịu đi một tông dưới ánh sáng vàng ít ỏi. Tôi quay lại phía Arata: “Chúng ta nên nhờ chú bảo vệ phát loa tìm mẹ bé.”

“Ừ, đúng rồi.”  cô gật. “Chú ơi, có cách nào thông báo không ạ?”

“Có, tôi nhờ loa trong khu bên cạnh chắc ở đây vẫn nghe thấy được.”  chú bảo vệ nhấc bộ đàm, nói mấy câu.

Trong lúc chờ, Arata ngồi xổm xuống cạnh Hana. “Con nhớ số điện thoại của mẹ không?”

Hana lắc đầu, bặm môi.

“Không sao.”  Arata cười, đôi mắt cong lại. “Một lát mẹ sẽ đến.”

Tôi đứng lùi một bước, để ánh sáng rọi nghiêng trên nền, đủ cho người đi lại nhìn thấy mà không chói. Có mấy bạn trẻ dừng lại hỏi thăm, rồi rảo bước đi tiếp. Một cơn gió nhẹ thổi qua, mang theo mùi nước dùng từ quán ramen và mùi mưa chưa rơi.

Chừng năm phút sau, có tiếng người phụ nữ hổn hển: “Hana!”

Bé ngẩng lên, mắt sáng hẳn, “Mẹ!” Rồi chạy nhào vào vòng tay. Người mẹ cúi rạp, ôm chặt, miệng nói xin lỗi liên tục. “Mẹ vừa quay đi trả tiền thì không thấy con đâu… xin lỗi con.”

Chú bảo vệ gật đầu, mỉm cười. “Lần sau nhớ dặn con đứng một chỗ gần cửa hàng nhé.”

Người mẹ cúi đầu cảm ơn. “Cảm ơn mọi người. Cảm ơn cháu.”  chị nhìn Arata, rồi nhìn sang tôi.

“Tụi cháu chỉ làm những gì mình nên làm thôi ạ.” tôi đáp, đơn giản.

Hai mẹ con rời đi, bóng họ cắt ngang qua vệt neon đỏ, thành một đường cong ấm trên mặt đường. Arata đứng dậy, phủi nhẹ bụi ở đầu gối, thả lỏng vai như vừa đặt xuống một túi nặng vô hình.

“Cảm ơn cậu.”  cô quay sang tôi, nói chậm. “Lúc nãy… nếu không có cậu vậy chắc mình không dẫn bé ra nổi, đông người quá.”

“Tôi chỉ tiện đi ngang qua thôi.” — tôi nói

“Ừm.” — cô mỉm cười. “Mình biết rồi.”

Điện thoại cô rung lần nữa. “Xin lỗi, mình trả lời chút.” — cô mở máy: “Mọi thứ ổn rồi. Cậu về trường đi, đừng quay lại vội.” Một khoảng im ngắn. “Không sao, thật đó. Mai gặp.”

Trên cao, đèn đường đầu dãy phố bật lại trước. Một bóng sáng vàng rải xuống như một chiếc khăn mỏng trải lên vỉa hè. Tiếp theo là đèn bảng hiệu ở vài nhà; biển của cửa hàng đĩa than chớp chớp rồi sáng; hiệu sách cũ bật lên từng bóng một, màu trắng ấm hơn lúc nãy. Tiếng người thở ra cùng lúc, như vừa xóa được dấu lặng tạm thời.

“Có vẻ xong rồi.”  Arata nói, đưa mắt nhìn nhanh dọc phố. “Mình đi phát nốt mấy tờ rơi, chắc kịp trước giờ đóng cửa.”

“Ừ.”

“Cảm ơn lần nữa nhé.”

“Không có gì.”

Cô nâng xấp tờ rơi, nghiêng người thay đổi trọng tâm như một thói quen, rồi bước đi. Trên vai cô, mối buộc tóc rung nhè nhẹ theo nhịp. Tôi nhìn theo một giây, không vì lý do nào, rồi quay vào hiệu sách. Ông chủ đang chỉnh lại ổ cắm, lầm bầm “may chỉ ngắt một đoạn”. Tôi trả lời bằng một cái gật đầu ngắn. Cuốn tạp chí lúc nãy vẫn nằm đúng chỗ, trang xen kẽ ảnh hẻm tối và biển hiệu sáng.

Tôi bước ra lại đường. Mưa lất phất không đủ để gọi là mưa, chỉ đủ để mặt đường có thêm một lớp bóng. Tôi rút điện thoại, mở camera, chọn tốc độ phơi ngắn, giữ máy sát ngực để tay đỡ rung. Cái biển neon đỏ của quán ramen in xuống vũng nước thành một chữ méo, bên cạnh là ánh vàng vừa bật của đèn đường. Tôi bấm một tấm, rồi một tấm nữa khi một chiếc xe đạp đi qua, bánh xe cắt đôi phản chiếu.

Điện thoại rung. Akira:

“Còn sống chứ? Nghe nói khu cậu đang ở bị mất điện.”

“Có mất một lúc”

“Đen đủi. Nếu cậu ngã vì tối thì nhắn tin cho tôi để tôi cười cái.”

“Không ngã”

“Tốt. Tôi vừa ăn mì gói. Ngon không ngờ. đúng là lúc đói thì cái gì cũng ngon.”

“Ừ”

“Cậu nhàm chán thật”

Tôi cất máy. Trên mái nhà đối diện, nước bắt đầu nhỏ giọt đều, gõ tí tách lên tấm biển tôn. Người ta che túi bằng áo khoác, bước nhanh hơn nửa nhịp. Arata ở cách đó vài căn tiệm, đang đưa tờ rơi cho một bác đứng trước máy bán nước. Bác cười, nhận, nói gì đó. Cô cũng cười. Hai người xoay lưng đi về hai phía, không quay lại.

Tôi rời dãy phố khi mưa vừa đủ để bạn có lý do mở ô nhưng cũng đủ ít để nhiều người ngại mở. Về tới nhà, tôi lau khô tay, bật đèn bàn. Căn phòng sáng lên một khung vàng quen thuộc. Tôi chuyển ảnh vào máy, mấy tấm ảnh tôi tranh thủ chụp lúc mất điện hiện ra. Tôi chọn tấm vũng nước phản chiếu neon. Trong ảnh, đường nét không ngay ngắn, chính cái méo mó của chữ đỏ trong nước làm nó sống hơn. Tôi tăng một chút tương phản để đường mép vũng rõ thêm, giảm độ bão hòa , giữ màu đỏ và vàng.

Tôi đăng ảnh lên tài khoản ẩn danh. Phần mô tả: “Khi đèn nghỉ, thành phố thay cách nói chuyện.” Vài phút sau, thông báo hiện lên. “Đẹp quá”, “Màu mê thật”, “Ngửi thấy mùi ramen luôn” những câu quen thuộc, không quan trọng nhưng tạo nhịp.

Tôi lướt qua. Một cái tên hiện ra như mọi lần: muuu.

“Khi đèn tắt, thành phố đổi dáng.”

Tôi dừng ở câu đó lâu hơn mức cần thiết. Không phải vì nội dung, chỉ là một cách nói gần với dòng mô tả của tôi, mà vì đúng tối nay thành phố thực sự đổi dáng trong một thoáng, khi mọi người tự rút nhỏ giọng và nhường lối cho nhau. Tôi không trả lời. Tôi đóng tab, để câu chữ nằm đó.

Ngoài cửa sổ, mưa chuyển sang rơi đều. Tiếng mưa đập lên mái hiên tạo thành một khe nhạc nhỏ, không gấp. Tôi dựa lưng vào ghế, nhìn ánh đèn đường loang một vệt lên tường, dài như một sợi dây thun bị kéo. Điện thoại đặt úp trên bàn; một phần màn hình vẫn sáng vì thông báo chưa tắt. Tôi không nhấc lên. Đủ rồi.

Ở đâu đó, không xa lắm, có người vừa xếp xong xấp tờ rơi cuối cùng, thở phào, mở điện thoại ra, thấy một bức ảnh vũng nước với dòng mô tả ngắn; dưới đó là bình luận của chính mình. Cô ấy gõ thêm một câu rồi xóa, chỉ để lại một biểu tượng con mèo chui vào hộp. Ở cuối ngày, cách chào nhau tốt nhất đôi khi là một hình dán không lời.

Tôi kéo ghế lại gần cửa sổ hơn để nghe mưa rõ hơn. Không nghĩ thêm gì về bóng tối vừa rồi. Không tự gắn cho nó ý nghĩa nào. Mất điện là chuyện nhỏ, như một đoạn nhạc ngắt tạm rồi nối lại. Nhưng cũng đủ để vài người nhận ra: trong khoảng mười phút chẳng đèn ấy, một tiếng khóc đã tìm được người trả lời, và một con đường trở nên dễ đi hơn chỉ nhờ ánh đèn rọi xuống thấp.

Thành phố, sau khi bật sáng trở lại, trông giống cũ nhưng không hoàn toàn.