Lương Thủ Sơn ngẩng phắt đầu. “Chúng ta?”

Tôi nhìn anh. “Ừ. Chúng ta.”

Anh nhìn tôi rất lâu, bỗng cúi đầu che mặt. Vai anh run lên. Tôi biết anh lại khóc. Người đàn ông này đã chờ quá lâu, bị bỏ lại trong những lời cười nhạo quá lâu, đến mức khi nghe thấy hai chữ “chúng ta”, phản ứng đầu tiên không phải vui mừng, mà là không dám tin.

Tôi kéo tay anh xuống, nhìn thẳng vào mắt anh. “Lương Thủ Sơn, từ hôm nay trở đi, không phải một mình anh lo cho em nữa. Đến lượt em lo cho anh.”

Anh lắc đầu theo bản năng. “Anh không cần em lo. Em cứ làm việc của em—”

Tôi ngắt lời anh: “Không. Anh đã kéo em ra khỏi đáy giếng. Bây giờ em muốn kéo anh đứng dưới ánh sáng cùng em. Anh không được từ chối.”

Anh nhìn tôi, hốc mắt đỏ bừng, cuối cùng gật đầu.

Đêm ấy, chúng tôi không còn một người trên giường, một người dưới đất nữa. Anh vẫn căng thẳng đến mức tay không biết đặt đâu. Tôi chủ động nắm lấy tay anh, đặt lên eo mình. Cả người anh cứng như khúc gỗ. Tôi bật cười, nước mắt lại rơi ra.

“Lương Thủ Sơn, chúng ta đã là vợ chồng năm năm rồi.”

Anh khàn giọng đáp: “Ừ.”

“Sau này còn rất nhiều năm nữa.”

Anh ôm tôi chặt hơn một chút. “Ừ. Rất nhiều năm.”

Ngoài cửa sổ, gió thổi qua ruộng lúa sau vụ gặt. Trong gian nhà nhỏ từng bị cả nhà họ Lương coi như nơi bỏ đi, cuối cùng cũng có một ngọn đèn sáng đến tận khuya.

【Chương 6】

Việc xây điểm trường mới khiến cả thôn Lương Gia thay đổi chỉ trong vài tháng. Trước đây người ta gặp tôi ngoài đường, không phải né tránh thì là châm chọc. Bây giờ ai cũng cười gọi một tiếng “cô Hứa”, có người còn xấu hổ nhét cho tôi mấy quả trứng gà, nói ngày trước mình hồ đồ, mong tôi đừng để bụng. Tôi không nhận trứng, cũng không mắng lại. Tôi chỉ nói, nếu thật sự thấy áy náy thì đưa con gái trong nhà tới lớp.

Lời này còn hữu dụng hơn mọi lời trách móc.

Lớp xóa mù chữ ban đêm ban đầu chỉ có mười mấy người. Đa số là đàn ông muốn học tính sổ, viết tên, đọc giấy vay nợ. Phụ nữ rất ít. Có người muốn đến nhưng bị mẹ chồng ngăn, có người bị chồng mắng học chữ làm gì, có người tự thấy mình lớn tuổi rồi ngại xấu hổ. Tôi không vội. Ban ngày tôi đến từng nhà vận động.

Ai nói phụ nữ học chữ vô dụng, tôi hỏi vậy khi chồng đi vắng, giấy thu lương thực ai đọc? Con cái đi học, bài vở ai xem? Người buôn hàng đến cân thiếu, ai tính? Khi nhận thư từ con xa nhà, ai đọc?

Có người bị tôi hỏi đến cứng họng. Có người vẫn cố chấp. Nhưng chỉ cần một người phụ nữ bước vào lớp, người thứ hai sẽ dễ hơn. Đại Nữu là người đầu tiên. Con bé mười sáu tuổi, vốn bị Lưu Xảo Mai ép ở nhà trông em, không cho học tiếp. Tôi đến nhà họ Lương ba lần, lần nào Lưu Xảo Mai cũng nói con gái học nhiều rồi cũng gả đi, tốn cơm tốn tiền. Đến lần thứ tư, tôi không nói với chị ta nữa, mà nói thẳng trước mặt trưởng thôn và cán bộ phụ nữ xã.

“Đại Nữu đã học hết tiểu học, thành tích tốt. Nếu gia đình cố ý ngăn cản trẻ vị thành niên tiếp tục học lớp bổ túc, xã có quyền phê bình. Hơn nữa sau này điểm trường cần tuyển trợ giảng, ưu tiên người biết chữ. Chị dâu, chị muốn Đại Nữu cả đời chỉ biết nhóm bếp, hay muốn con bé có lương?”

Một chữ “lương” đánh trúng tim Lưu Xảo Mai. Chị ta lập tức đổi sắc mặt. “Có lương thật à?”

Tôi nói: “Có năng lực thì có cơ hội.”

Từ hôm ấy, Đại Nữu được đến lớp. Con bé học rất chăm, thường là người đến sớm nhất và về muộn nhất. Có lần tan học, con bé cầm vở đứng trước mặt tôi, mắt đỏ hoe. “Thím hai, cháu tưởng đời này cháu chỉ có thể gả đi giống mẹ cháu sắp xếp. Cháu không biết mình còn có thể làm việc khác.”

Tôi xoa đầu con bé. “Cháu nhớ kỹ, người khác có thể sinh cháu ra, nuôi cháu lớn, nhưng không ai được thay cháu quyết định cả đời cháu phải cúi đầu.”

Đại Nữu gật đầu thật mạnh. Về sau con bé trở thành giáo viên mầm non đầu tiên của thôn Lương Gia. Đó cũng là chuyện sau này.

Còn Lương Thủ Sơn, anh không còn làm ca đêm ở lò gạch nữa. Tôi bắt anh đi khám ở trạm y tế xã. Bác sĩ nói phổi anh bị khói lò hun lâu năm, nếu tiếp tục làm quá sức sẽ càng nặng. Anh nghe xong chỉ cúi đầu, phản ứng đầu tiên vẫn là sợ tốn tiền thuốc. Tôi tức đến mức lần đầu tiên thật sự mắng anh một trận.

“Lương Thủ Sơn, anh có biết anh đáng tiền hơn thuốc nhiều không? Em học năm năm không phải để về nhìn anh ho đến không thở nổi. Từ hôm nay, anh không được giấu bệnh, không được làm ca đêm, không được tự ý bỏ thuốc.”