Tôi học rất nghiêm túc, giống hệt một học sinh tiểu học.

Dần dần, trên tay tôi cũng xuất hiện vết chai.

Trong kẽ móng tay cũng dính đầy bùn đất.

Nhưng tôi không còn cảm thấy bẩn nữa.

Ngược lại, tôi thấy đó là dấu vết của cuộc sống, là dấu ấn của lao động.

Giám đốc Trần cũng thường xuyên tới thăm mẹ chồng.

Ông mua cho bà đồ nội thất mới, lắp điều hòa, còn thuê người sơn sửa lại toàn bộ căn nhà.

Mỗi lần mẹ chồng trách ông tiêu tiền quá nhiều, ông đều nói:

“Dì Vương, đây là chuyện cháu nên làm.”

Có một lần, tôi tình cờ gặp giám đốc Trần ở nhà mẹ chồng.

Chúng tôi ngồi trong sân uống trà, nhìn mẹ chồng đang bận rộn ngoài vườn rau.

“Tiểu Lâm, cô thay đổi rất nhiều.” Giám đốc Trần nói.

“Thật sao?”

“Ừ.” Giám đốc Trần gật đầu. “Trước đây trong mắt cô chỉ có công việc với thăng chức. Bây giờ cô có thêm chút hơi ấm rồi.”

Tôi bật cười.

“Là hũ dưa muối đó đã thay đổi tôi.”

“Không.” Giám đốc Trần lắc đầu. “Là dì Vương đã thay đổi cô. Dì ấy khiến cô hiểu ra, thứ gì mới thật sự quan trọng.”

Tôi nhìn mẹ chồng đang lom khom ngoài vườn rau, trong lòng bỗng dâng lên một cảm giác ấm áp.

Bóng lưng còng xuống của bà dưới ánh hoàng hôn bị kéo dài thật xa.

Người phụ nữ già nua từng bị tôi ghét bỏ ấy…

Lại dùng sự lương thiện và kiên cường của mình để dạy tôi bài học quan trọng nhất đời người.

08

Một năm sau, mẹ chồng đón sinh nhật sáu mươi chín tuổi.

Tôi và Giang Hạo quay về quê trước cả tuần để chuẩn bị.

Giám đốc Trần cũng tới, còn dẫn theo vợ và con gái.

Hôm đó, nhà mẹ chồng rất đông người.

Hàng xóm láng giềng trong thôn đều tới cả, mọi người ngồi đầy sân, vô cùng náo nhiệt.

Mẹ chồng mặc bộ quần áo mới tôi mua cho bà, nụ cười trên mặt còn rạng rỡ hơn cả hoa.

“Đời này của mẹ… đáng rồi.” Bà nắm tay tôi và Giang Hạo, rồi lại nhìn sang giám đốc Trần. “Con cái đều ở bên cạnh, mẹ còn mong gì nữa đây.”

“Mẹ, mẹ phải sống lâu trăm tuổi.” Tôi nói.

“Đúng vậy, dì nhất định phải luôn khỏe mạnh.” Giám đốc Trần cũng cười nói.

Mẹ chồng cười gật đầu, trong mắt tràn đầy hạnh phúc.

Lúc ăn cơm, dì Lý trong thôn đột nhiên hỏi:

“Tú Lan à, bốn hũ dưa muối đó của bà thật sự tìm được người rồi sao?”

“Tìm được rồi.” Mẹ chồng cười đáp. “Chính là Tiểu Trần đây.”

“Ôi chao, tốt quá rồi!” Dì Lý nói. “Khi đó tôi còn bảo bà nghĩ ra cái cách ngốc nghếch gì đâu, ai ngờ thật sự thành công.”

“Đúng vậy, ai mà ngờ được chứ.” Mẹ chồng nhìn tôi, ánh mắt dịu dàng khó tả. “Cũng nhờ con dâu tôi nữa. Nếu không phải nó đem hũ dưa muối tặng cho Tiểu Trần, có lẽ tôi cả đời cũng không tìm được thằng bé.”

Nghe những lời đó, lòng tôi bỗng chua xót vô cùng.

Rõ ràng mẹ chồng biết tôi đem dưa muối đi tặng chỉ vì ghét bỏ nó.

Nhưng bà chưa từng nhắc tới chuyện ấy.

Ngược lại còn nói tôi đã giúp bà.

Đó chính là mẹ chồng tôi.

Luôn nghĩ cho người khác.

Luôn lương thiện đến như vậy.

Sau bữa cơm, tôi và mẹ chồng ngồi phơi nắng ngoài sân.

“Mẹ, năm đó vì sao mẹ lại giúp dì Trần?” Tôi hỏi. “Năm trăm tệ lúc ấy là khoản tiền lớn như vậy, mẹ thật sự nỡ bán của hồi môn sao?”

Mẹ chồng im lặng một lúc rồi mới nói:

“Không nỡ chứ. Đó là đồ bố chồng con tặng mẹ, là thứ quý giá nhất của mẹ. Nhưng mà…”

Bà ngẩng đầu nhìn lên bầu trời.

“Khi ấy Tú Anh bệnh nặng lắm rồi, nếu mẹ không cứu thì nó thật sự không qua khỏi. So với một mạng người, vàng bạc đáng là gì chứ?”

“Nhưng sau này mẹ sống khổ như vậy…” Tôi khẽ nói.

“Khổ cũng đáng.” Mẹ chồng cười. “Mẹ cứu Tú Anh, sau này Tú Anh lại giúp mẹ rất nhiều. Những năm mẹ góa chồng nuôi con, nếu không có nó đỡ đần, có lẽ mẹ cũng không gượng nổi. Con người ấy mà, phải biết nghĩ cho người khác. Mình giúp người ta, rồi sẽ có ngày người ta giúp lại mình.”

Bà quay đầu nhìn tôi.

“Hiểu Văn, mẹ biết trước đây con ghét nông thôn, ghét mẹ quê mùa. Mẹ thật sự không trách con đâu. Con là đứa trẻ lớn lên ở thành phố, có cách sống của riêng mình.”

“Mẹ…” Nước mắt tôi lại trào ra.

“Nhưng mẹ muốn nói với con một điều.” Mẹ chồng nắm lấy tay tôi. “Con người sống trên đời, điều quan trọng nhất không phải ở nơi mình sống, mặc quần áo gì, dùng thứ gì. Quan trọng nhất là ở đây.”

Bà chỉ vào ngực mình.

“Trái tim phải lương thiện, phải biết biết ơn, phải hiểu điều gì mới thật sự quan trọng.”

Tôi gật đầu liên tục, nước mắt càng rơi dữ hơn.

Mẹ chồng vỗ nhẹ tay tôi.

“Được rồi, đừng khóc nữa. Nhìn con bây giờ, trong lòng mẹ vui lắm.”

Mặt trời dần lặn xuống núi, tiếng nói cười trong sân cũng dần tan đi.

Tôi ngồi cạnh mẹ chồng trước cửa nhà, nhìn về phía dãy núi xa xa.

“Mẹ, sau này mẹ muốn gì cứ nói với con.” Tôi khẽ nói.

“Mẹ chẳng muốn gì cả.” Mẹ chồng cười hiền. “Chỉ muốn các con thường xuyên về thăm mẹ thôi.”

“Con sẽ về.” Tôi nói. “Mỗi tháng con đều sẽ quay lại.”

“Đứa trẻ ngoan.” Mẹ chồng hài lòng gật đầu.

Màn đêm dần buông xuống, trong thôn bắt đầu sáng lên những ánh đèn lác đác.

Nơi từng khiến tôi ghét bỏ ấy…

Bây giờ lại trở thành nơi tôi muốn quay về nhất.

Bởi nơi này có mẹ chồng, có hơi ấm, có những điều đẹp đẽ mà trước đây tôi từng bỏ quên.

Tôi nhớ tới bốn hũ dưa muối kia.

Chúng quê mùa, đơn sơ, thậm chí có phần xấu xí.

Nhưng thứ được chứa bên trong…

Lại là sự cố chấp của một người mẹ suốt ba mươi năm tìm kiếm ân nhân, là một phần ân tình kéo dài hơn ba thập kỷ, là thứ tình người giản dị mà quý giá nhất trên đời.

Tôi thật may mắn biết bao.

May mắn vì năm đó, dù tôi đem hũ dưa muối đi chỉ vì ghét bỏ nó…

Nhưng cũng chính quyết định sai lầm ấy đã giúp tôi nhìn thấy sự vĩ đại của mẹ chồng mình.

Từ đó về sau, trên bàn ăn nhà tôi lúc nào cũng có một hũ dưa muối do chính tay mẹ chồng làm.

Mỗi lần ăn, tôi đều nhớ tới cái sân nhỏ dưới ánh hoàng hôn ấy.

Nhớ tới nụ cười dịu dàng của mẹ.

Nhớ tới câu nói bà từng nói với tôi —

“Trái tim phải lương thiện, phải biết biết ơn, phải hiểu điều gì mới thật sự quan trọng.”