“Mẹ nói với con là, nhà không kham nổi hai đứa đi học đại học. Bảo con đi làm thuê kiếm tiền, phụ giúp gia đình. ‘Đợi sau này có điều kiện rồi tính tiếp’. Năm đó anh con đỗ đại học tuyến hai,” Tôi khựng lại, “Học phí còn đắt hơn cả trường tuyến một.”

Cậu Lưu Kiến Quốc nện mạnh một nắm đấm xuống tay vịn ghế.

“Năm đó tôi đã nói rồi mà!” Giọng cậu ồm ồm như sấm rền, “tôi bảo bà không thể làm như vậy! Bà cứ khăng khăng không nghe! tôi nói thành tích của Niệm Niệm tốt như thế không thể bắt nó nghỉ học — bà bảo tôi bới bèo ra bọ lo chuyện bao đồng!”

Cậu chỉ thẳng tay về hướng phòng bệnh, tay run rẩy.

“Bây giờ thì sao?! Niệm Niệm dựa vào chính bản thân nó lấy được bằng đại học, thi đỗ MBA, làm đến chức phó giám đốc! Còn cái trường tuyến hai mà bà è cổ ra nuôi ăn học đâu?! Đốt mất 40 vạn, giờ vác theo một đống nợ đầm đìa ngập đầu!”

Dì cả ngồi thừ ra đó, môi mấp máy, không nặn ra được lời nào.

Chị dâu họ lúng búng nói một câu: “Chín năm trời… bà ấy nhẫn tâm giấu nhẹm đi suốt chín năm…”

—

“Khoản thứ tư.”

Giọng tôi hoàn toàn bình thản, không chút gợn sóng.

“Từ mười tám tuổi đến hai mươi bảy tuổi. Chín năm ròng rã. Tổng cộng con gửi về nhà bốn mươi mốt vạn.”

Cả hành lang như bị rút cạn không khí.

“Bốn mươi mốt vạn.” Tôi lặp lại một lần nữa, “Đổi lại được gì — đến một căn phòng của riêng mình cũng không có. Tủ quần áo bị biến thành tủ chứa đồ lặt vặt. Sách vở thì bị đem đi bán đồng nát. Tiền nhuận bút bị tiêu mất. Tiền tiết kiệm bị xóa sổ về 0. Đến cả giấy báo trúng tuyển đại học cũng bị giấu nhẹm.”

Tôi ngập ngừng giây lát.

“Mọi người thấy ngần đó, đã đủ chưa?”

Không ai lên tiếng.

Tráng Tráng úp mặt vào chân Tô Hạo, ngơ ngác nhìn đám người lớn.

Đúng lúc đó, tôi nghe thấy tiếng dép lê loẹt quẹt chà xát xuống nền nhà.

Mẹ tôi — Lưu Quế Lan — từ trong phòng bệnh run rẩy bước ra.

Bà vịn cọc truyền dịch, lê lết từng bước, chậm chạp như thể đang giẫm trên bông. Sắc mặt xám ngoét, đôi môi nhợt nhạt không chút máu.

Tô Hạo vội vàng chạy lại đỡ: “Mẹ! Sao mẹ lại ra ngoài này—”

Bà hất tay Tô Hạo ra.

Bà đi lảo đảo đến trước mặt tôi.

Sau đó, ‘Bịch’ một tiếng — bà quỳ sụp xuống.

Ống truyền dịch bị kéo căng, khiến cái giá sắt chao đảo.

“Niệm Niệm!”

Giọng bà khàn đục, run rẩy bần bật, nghe như một mảnh thủy tinh sắp vỡ vụn.

“Là mẹ sai rồi! Mẹ có lỗi với con!”

Bà vươn tay níu chặt lấy ống quần tôi. Những ngón tay vàng vọt, gân guốc nổi hằn lên.

“Mẹ không nên lấy tiền của con… không nên giấu giấy báo đỗ đại học của con… không nên bắt con nghỉ học đi làm… Mẹ lúc đó bị u mê ám chướng, cứ nghĩ anh con là con trai, sau này phải gánh vác việc gia đình chống đỡ cho cái nhà này… Mẹ sai rồi! Mẹ thực sự sai rồi!”

Bà vừa khóc vừa nói. Không phải kiểu khóc ỉ ôi oán than — mà là kiểu khóc nghẹn ngào câm lặng, nước mắt trào ra chảy dọc theo những nếp nhăn trên khuôn mặt, rơi lã chã tí tách xuống sàn nhà.

Tôi lùi lại một bước.

Không phải vì chê bai khinh bỉ.

Mà vì tôi không nỡ nhìn bà quỳ lạy như vậy.

Nhưng tôi cũng không có ý định đỡ bà dậy.

Ít nhất là ngay lúc này thì không.

“Mẹ, mẹ đứng lên đi.”

Bà không chịu đứng lên.

“Mẹ đứng lên. Con vẫn chưa nói xong.”

Bà ngẩng khuôn mặt nhạt nhòa nước mắt lên nhìn tôi. Trong đôi mắt đục ngầu ấy, chất chứa sự sợ hãi — bà sợ tôi thốt ra câu “Con mặc xác mẹ”.

“Từ trước đến nay mọi người luôn cho rằng, con là con gái nhà họ Tô, rồi cũng sẽ đến lúc phải lấy chồng. Mọi đồng tiền tiêu trên người con đều là ‘lỗ vốn’.”

Bà im thin thít. Bởi vì đó chính là sự thật.

“Mọi người cho rằng số tiền con chắt bóp dành dụm, hiển nhiên phải đem cho anh trai con.”

Đôi môi bà run rẩy bần bật.

“Mọi người cho rằng việc con bỏ đi chỉ là ‘làm mình làm mẩy giận dỗi’, vài hôm nữa tự khắc sẽ lết xác về.”

Đến lúc này, bà nức nở bật ra thành tiếng — tiếng nấc nghẹn ngào uất ứ như bị ai đó bóp nghẹt cổ họng.

Tôi ngồi xổm xuống.

Nhìn thẳng vào mắt bà.

“Nhưng con không phải cỗ máy rút tiền của gia đình này. Con cũng không phải vật đính kèm của bất cứ ai.”

Giọng tôi rất khẽ, nhưng từng chữ từng câu đều rành rọt rành rẽ.

“Con là Tô Niệm. Ba năm qua con đã dùng hành động để chứng minh — con có thể tự nuôi sống bản thân, hơn nữa còn sống một cuộc đời vô cùng rực rỡ, vượt xa sức tưởng tượng của bất cứ ai trong số mọi người.”

Cả hành lang lặng ngắt như tờ.

Dì cả lấy tay lau nước mắt. Cậu thì mắt đỏ hoe, môi mím chặt. Chị dâu họ ôm chặt lấy hai cánh tay, cúi gầm mặt xuống. Tô Hạo quay lưng lại, bả vai run lên bần bật.

Tôi móc trong túi xách ra một chiếc thẻ ngân hàng.

Đặt ngay trên mặt đất, ngay trước mặt mẹ tôi.

“Tiền phẫu thuật, hai mươi vạn. Nằm cả trong này.”

Tất cả mọi người đều sững sờ kinh ngạc.

Mẹ tôi khóc nấc lên không thành tiếng, hai tay bấu chặt lấy chiếc thẻ đó, như thể đang vớ lấy cọng rơm cứu mạng cuối cùng.

Tô Hạo quay người lại: “Niệm Niệm, số tiền này anh sẽ trả—”

Tôi giơ tay ngắt lời anh ta.

“Không cần trả. Đây là lần cuối cùng tôi moi tiền ra vì cái nhà này.”

Tôi nhìn mẹ.

“Mẹ, tiền phẫu thuật con lo. Bởi vì mẹ là mẹ của con. Dù mẹ có đối xử với con thế nào đi chăng nữa, thì sự thật này cũng không thể thay đổi.”

Tiếng khóc của bà càng trở nên nức nở xé ruột gan.

“Thế nhưng — từ nay về sau, con không còn nợ nần ai nữa. Và cũng đừng ai hòng lấy đi từ con dù chỉ một đồng.”

Tôi đứng thẳng dậy.

“Cuộc đời của con bắt đầu từ ngày hôm nay, thuộc về chính con. Không phải của nhà họ Tô, không phải làm con gái của ai, cũng không phải làm em gái của ai. Là của con — Tô Niệm — thuộc về riêng con.”

Tôi quay gót bước đi.

Sau lưng văng vẳng tiếng gọi của mẹ, ngắt quãng nấc nghẹn:

“Niệm Niệm — con có còn về thăm nhà nữa không?”

Tôi khựng lại ở cuối hành lang.

Không quay đầu.

“Dịp lễ tết, con có thể về thăm mẹ.

Nhưng không phải vì cảm thấy mắc nợ. Mà là vì con tự nguyện.”

Tôi khựng lại một nhịp.

“Còn nữa — sau này nhớ đối xử với Tráng Tráng tử tế một chút. Con trai hay con gái thì cũng đều là máu mủ hậu duệ của mẹ. Đừng để một ‘Tô Niệm’ thứ hai giẫm lại vết xe đổ mà con đã từng phải đi.”

Sau lưng chìm vào khoảng lặng kéo dài.

Rồi tôi nghe thấy tiếng thở dài thườn thượt của cậu Lưu Kiến Quốc — cậu đỏ hoe hốc mắt, buông một tiếng thở dài trĩu nặng thẳm sâu.

“Cái con bé Niệm Niệm này… đúng là đứa tiền đồ nhất trong nhà.”

Bước ra khỏi cổng bệnh viện, trời đã nhá nhem tối.

Ráng chiều nhuộm đỏ rực cả một nửa chân trời, trông như ai đó vô tình hất đổ chậu sáp màu cam lênh láng.

Tôi đứng yên trên bậc thềm, hít một hơi thật sâu.

Không khí quyện lẫn mùi thuốc sát trùng và mùi lá cây ngô đồng dọc phía sau bệnh viện.

Tôi lấy điện thoại ra, đặt một vé tàu cao tốc về Hàng Châu. Chuyến 9 giờ 15 phút tối.

Còn dư hai tiếng nữa.

—

Tô Hạo chạy đuổi theo.

“Niệm Niệm!”

Anh ta hổn hển dừng lại trước mặt tôi. Trong tay nắm chặt tấm thẻ ngân hàng.

“Cái này… em thực sự không cần anh trả sao?”

“Không cần.”

“Vậy sau này—”

“Sau này anh lo mà tu chí làm ăn. Nuôi nấng Tráng Tráng nên người. Đừng có tham gia ba cái vụ đầu tư đầu cơ gì nữa.”

Anh ta há miệng định nói, rồi lại thôi.

Lát sau, anh ta khẽ lầm bầm một câu rất nhỏ:

“Niệm Niệm, cảm ơn em.”

Tôi nhìn anh ta.

Hai chữ này, anh ta đã nợ tôi hơn mười mấy năm trời.

Đến quá muộn. Nhưng cuối cùng thì cũng đã đến.

“Ừ.”

Anh ta đứng đực ra đó, dường như vẫn muốn nán lại nói thêm gì đó.

Tôi không đợi anh ta nói hết câu.

“Tô Hạo.”

“Hử?”

“Tờ giấy báo trúng tuyển đại học kia, em cầm đi rồi.”

Anh ta gật đầu.

“Cái đó là của em. Vốn dĩ là của em mà.”

Phải. Vốn dĩ là của tôi.

Câu nói này đợi ròng rã 9 năm. Cuối cùng cũng được nghe thấy.

—

Trên đường ra ga tàu cao tốc, tôi đi ngang qua tiệm ăn sáng quen thuộc.

5 giờ rưỡi sáng của ba năm về trước, tôi đã đứng ngay tại đây hít sâu một ngụm khí lạnh nồng nặc mùi dầu mỡ, sau đó rút điện thoại gửi email xin nghỉ việc cho công ty.

Giờ đây tiệm ăn vẫn mở. Quẩy vẫn đang ngụp lặn sôi sùng sục trong chảo dầu. Bà chủ đã đổi sang người khác, trẻ trung hơn chút đỉnh.

Tôi rẽ vào.

“Cho một bát hoành thánh.”

“Dạ có ngay, bát to hay bát nhỏ?”

“Bát to.”

Lúc bát hoành thánh bốc khói nghi ngút được bưng ra, hơi nóng làm mắt tôi nhòe đi đôi chút.

Vỏ bánh rất mỏng, nhân tôm thịt tươi ngon. Nước dùng có thả rong biển và tép khô.

Tôi ăn một miếng.

Mùi vị y hệt như bát hoành thánh của ba năm trước.

Nhưng người ngồi ăn thì đã không còn là người của ngày hôm qua nữa rồi.

Cô gái ngồi ở vị trí này ba năm trước, trong túi chỉ có vỏn vẹn 2370 tệ, không biết ngày mai cuộc đời sẽ trôi dạt về đâu.

Còn người phụ nữ ba năm sau ngồi ở đây, đã biết chính xác mình muốn đi đến nơi nào, và cũng thấu tỏ ngọn nguồn nơi mình sinh ra.

Tôi ăn xong bát hoành thánh. Trả tiền.

Lúc rời đi, tôi ngoái đầu nhìn lại.

Ánh đèn đường trên thị trấn bắt đầu rực sáng. Ánh sáng vàng ấm áp hắt xuống mặt đường, phủ lên vạn vật như một lớp kẹo mạch nha mỏng tang óng ánh.

Tạm biệt.

Lần này thì thực sự có thể nói lời tạm biệt rồi.

Bởi vì tôi biết — rồi tôi sẽ còn quay trở lại.

Không phải vì nợ nần, cũng không phải vì gông cùm huyết thống gia tộc trói buộc.

Mà là vì, sau khi đã có trong tay khả năng nói lời “Không”, thì tôi mới thực sự nắm giữ quyền tự do nói lời “Có”.

—

Trên chuyến tàu cao tốc.

9 giờ 15 phút tối. Toa xe rất trống vắng, đa phần đều là ghế trống.

Tôi tựa đầu vào cửa sổ, ngắm nhìn màn đêm tối đen như mực bên ngoài. Thỉnh thoảng có vài đốm sáng nhấp nháy từ ánh đèn điện hắt ra từ những xóm làng chớp xẹt qua, trông giống hệt như những chiếc cúc áo phát sáng được đính hờ hững trên nền tấm màn nhung đen tuyền.

Điện thoại rung lên.

Là Trần Vi nhắn.

“Niệm Niệm, ban nãy mẹ cậu nằm trong phòng bệnh cứ khóc mãi không thôi. Anh cậu bảo ngày mai sẽ vác mặt đi xin việc làm.”

Tôi đọc lướt qua. Không vội vàng trả lời.

Lại thêm một tin nhắn nữa:

“cậu xứng đáng có được những thứ tốt đẹp hơn. Từ trước đến nay luôn là như vậy.”

Tôi mỉm cười. Gõ lại ba chữ:

“Tô biết mà.”

Sau đó, tôi lướt mở kho ảnh trong điện thoại.

Lật tìm tấm ảnh cũ đó.

Tô Niệm năm 18 tuổi. Ngồi trước chiếc bàn học ở phòng trọ. Một bát mì tôm ăn liền. Một cuốn sổ tay đang lật giở.

Dòng chữ ghi chép trên cuốn sổ dù cách một màn hình điện thoại vẫn có thể đọc rõ mồn một —

“Sẽ có một ngày, mình phải sống một cuộc đời thật kiêu hãnh bằng chính sức mình.”

Tôi dùng hai ngón tay kéo phóng to bức ảnh. Nhìn thật rõ đôi mắt của cô gái ấy.

Nhút nhát rụt rè, bỡ ngỡ hoang mang, thế nhưng — nó lại ánh lên một tia sáng kiên định.

“Ừ,” Tôi nhẹ nhàng cất lời, “Tôi làm được rồi.”

Sau đó, tôi lưu nó làm hình nền điện thoại.

—

Tiếng loa phát thanh trên toa tàu vang lên.

“Xin thông báo, thưa quý khách, ga tiếp theo — Ga Đông Hàng Châu.”

Tôi cất điện thoại. Xách túi lên. Đứng thẳng người.

Bóng tối tĩnh mịch bên ngoài cửa sổ đang bị ánh sáng rực rỡ của phố thị nuốt chửng dần. Cảnh đêm lộng lẫy của Hàng Châu trải dài trước mắt — những tòa nhà chọc trời san sát, những cây cầu vượt trên cao, dải ánh sáng men dọc bờ sông Tiền Đường — trông xa như một dòng sông lấp lánh ánh quang.

Cửa toa tàu mở ra.

Gió ngoài sân ga ùa vào, mang theo chút hơi ấm của tiết trời tháng Tư.

Tôi sải bước bước ra ngoài.

Nhịp bước rất đỗi vững vàng.

Về nhà thôi.

Lần này, là trở về ngôi nhà của chính mình.