Hãy cất những chiếc quần đùi và những con diều giấy vào ngăn kéo ký ức nhé. Bây giờ, hãy đứng trước gương, chỉnh lại cổ áo sơ mi trắng, vuốt chút nước lên mái tóc đang lởm chởm vì "bò liếm".

Chào mừng bạn đến với thế giới của tuổi 15 - cái tuổi dở dở ương ương, sáng nắng chiều mưa, khi tay chân bỗng nhiên dài ngoằng ra thừa thãi, giọng nói ồm ồm như vịt đực, và trái tim bắt đầu biết nhảy những điệu nhảy kỳ cục không theo nhịp điệu y học.

Tôi không biết chính xác mọi chuyện bắt đầu thay đổi từ lúc nào.

Có thể là từ khi giọng nói của tôi vỡ ra, ồm ồm và khàn đặc như tiếng ễnh ương bị cảm cúm. Hay là từ khi thằng Tí bắt đầu mọc lún phún mấy sợi râu lưa thưa trên mép và lúc nào cũng lén lấy dao cạo của bố nó để "làm đẹp".

Nhưng có một điều tôi chắc chắn: Tôi bắt đầu thấy Duyên... đáng ghét.

Hồi xưa - cái hồi "xưa" cách đây mới ba bốn năm thôi - Duyên là một thằng con trai trong lốt con gái. Nó leo cây giỏi ngang ngửa tôi, bắn bi thiện xạ và sẵn sàng xắn tay áo lên vật lộn với bất cứ đứa nào dám chê nó "bánh bèo". Chúng tôi là chiến hữu. Vai kề vai, đầu kề đầu.

Vậy mà đùng một cái, sau một mùa hè không gặp - năm đó nó về quê ngoại ở miền Tây, Duyên trở về và biến thành một người hoàn toàn xa lạ.

Nó cao vống lên. Tóc không còn tết hai bím ngúng nguẩy nữa mà thả dài mượt mà, kẹp gọn bằng cái kẹp tóc hình nơ - giống cái của Tiểu Mai ngày xưa. Và kinh khủng nhất là: Nó bắt đầu... có đường cong.

Cái áo sơ mi trắng đồng phục ngày xưa rộng thùng thình, giờ ôm nhẹ lấy người nó. Mỗi khi nó đi qua, tôi không còn ngửi thấy mùi nắng, mùi khét của mồ hôi nữa, mà thay vào đó là một mùi hương dìu dịu, ngòn ngọt của xà phòng hoa bưởi hay dầu gội bồ kết gì đó.

Cái mùi hương ấy làm tôi... khó chịu.

Nó làm tôi không dám bá vai bá cổ Duyên như trước. Nó làm tôi lúng túng mỗi khi vô tình chạm phải tay Duyên. Nó dựng lên một bức tường vô hình, trong suốt nhưng dày cộp giữa tôi và "thằng bạn" thân thiết năm nào.

- Ê Duyên! - Sáng nay, tôi gọi nó ở nhà xe trường, định rủ nó đi đá cầu.

Duyên quay lại. Nó ôm cặp sách trước ngực, nhìn tôi bằng đôi mắt đen láy - sao tự nhiên mắt nó to thế nhỉ?.

- Gì vậy?

- Đi đá cầu không? Thằng Tí đang đợi.

Nó lắc đầu, mái tóc dài khẽ bay:

- Thôi, mấy ông chơi đi. Mồ hôi nhễ nhại ghê chết. Tui đi ôn bài với Lan.

Nó nói rồi quay lưng đi thẳng, cái dáng đi uyển chuyển, nhẹ nhàng, khác hẳn cái dáng chạy "huỳnh huỵch" ngày xưa.

Tôi đứng trân trân nhìn theo, cảm thấy như vừa bị tạt một gáo nước lạnh. Ghê chết? Ngày xưa nó là đứa lội bùn hăng nhất hội mà? Bây giờ bày đặt "ghê chết".

- Đồ điệu chảy nước! - Tôi lầm bầm, đá mạnh vào cái bánh xe đạp cho bõ ghét.

Sự "đáng ghét" của Duyên lên đến đỉnh điểm vào buổi tan học chiều thứ Ba.

Thằng Tí phải ở lại trực nhật, nên chỉ còn tôi và Duyên đạp xe về chung đường. Con đường đê lộng gió quen thuộc, nơi ngày xưa chúng tôi từng thả diều, từng rượt đuổi nhau hét vang trời.

Nhưng hôm nay, không khí giữa hai đứa im lặng đến ngột ngạt.

Tôi đạp xe trước, Duyên đạp xe sau. Tôi cố tình đạp chậm rì rì để chờ nó nói chuyện, nhưng nó cứ im thít. Tôi nghe rõ tiếng xích xe lạch cạch và tiếng thở đều đều của nó phía sau.

- Này... - Tôi không chịu nổi nữa, quay lại.

- Hả? - Duyên ngẩng lên. Nắng chiều chiếu vào mặt nó, làm hai má nó ửng hồng. Tự nhiên tim tôi đập "thịch" một cái rõ to. Quái lạ, chắc do trời nắng quá nên tim bị sốc nhiệt.

- Sao... sao dạo này mày ít chơi với tụi tao thế? - Tôi hỏi, giọng cố tỏ ra bất cần.

Duyên cúi xuống nhìn ghi-đông xe:

- Thì... lớn rồi, ai chơi mấy trò con nít đó mãi.

- Lớn gì mà lớn! Mới lớp 9 chứ mấy! - Tôi cáu.

- Con gái khác, con trai khác. - Duyên đáp gọn lỏn, rồi nhấn bàn đạp vượt lên trước tôi.

Cái câu "con gái khác, con trai khác" làm tôi tức điên. Khác chỗ nào? Cũng ăn cơm, cũng đi học, cũng bị điểm kém cơ mà?

Tôi hì hục đạp đuổi theo, định cãi cho ra ngô ra khoai.

Đúng lúc đó.

CẠCH! KÉT...

Xe của Duyên bỗng khựng lại. Nó loạng choạng suýt ngã.

- Sao thế? - Tôi phanh kít lại bên cạnh.

- Tuột xích rồi. - Duyên nhăn mặt, nhìn xuống sợi dây xích đen sì đang nằm chỏng chơ dưới đất.

Tôi thở dài, dựng chân chống xe mình, đi tới vẻ "bề trên":

- Tránh ra, để đấy tao. Con gái đúng là... chỉ biết đi chứ không biết sửa.

Duyên đứng né sang một bên, không cãi lại như mọi khi. Nó đứng im nhìn tôi lúi húi dùng tay trần lắp lại sợi dây xích đầy dầu mỡ.

Bàn tay tôi lấm lem dầu đen kịt. Mồ hôi nhỏ giọt trên trán. Tôi cố tình làm thật nhanh để chứng tỏ "bản lĩnh đàn ông".

- Xong rồi. - Tôi đứng dậy, phủi tay - dù tay vẫn đen thui.

- Cảm ơn... - Duyên lí nhí.

Rồi bất chợt, nó rút trong túi áo ra một chiếc khăn tay màu xanh nhạt có thêu hoa cúc trắng.

- Lau đi. Tay bẩn hết rồi kìa.

Tôi nhìn chiếc khăn tay trắng tinh, rồi nhìn bàn tay đen sì của mình.

- Thôi, bẩn khăn mày. Tao quẹt vào quần là được.

- Cứ lau đi! - Duyên dúi chiếc khăn vào tay tôi.

Ngón tay nó chạm vào ngón tay tôi. Mềm. Ấm. Và có luồng điện giật tanh tách chạy dọc sống lưng tôi.

Tôi cầm chiếc khăn, mùi hương hoa bưởi dìu dịu lại xộc vào mũi, làm đầu óc tôi quay cuồng. Tôi lóng ngóng lau qua loa mấy vết dầu, làm cái khăn trắng lem luốc những vệt đen xấu xí.

- Giặt không sạch đâu... - Tôi ái ngại trả lại nó.

- Kệ. Về tui ngâm thuốc tẩy là sạch. - Duyên cười.

Lần này nó cười thật. Không phải kiểu cười gượng gạo xã giao. Nụ cười làm đôi mắt nó nheo lại, cái lúm đồng tiền bên má trái hiện ra sâu hoắm. Nắng chiều đọng lại trên nụ cười ấy, làm tôi lóa mắt.

Tự nhiên, tôi thấy... ghét nó kinh khủng.

Ghét vì nó cười đẹp quá.

Ghét vì nó làm tôi thấy mình ngờ nghệch, dơ bẩn và ngu ngốc.

Ghét vì nó làm tim tôi đập loạn xạ như trống bỏi mà tôi không hiểu tại sao.

Và ghét nhất là tôi biết, tôi không thể đối xử với nó như thằng Tí sún được nữa.

- Đi về đi! Đứng đó cười cái gì! - Tôi gắt gỏng một cách vô lý, rồi nhảy lên xe đạp phóng vụt đi.

- Ơ, đợi với! - Tiếng Duyên gọi phía sau.

Tôi đạp như điên, gió ù ù bên tai. Tôi muốn chạy trốn khỏi cái cảm giác kỳ lạ này. Cảm giác vừa muốn ở gần, lại vừa muốn đẩy ra xa. Cảm giác vừa thấy thân thuộc, lại vừa thấy xa cách ngàn trùng.

Chiều hôm đó, về nhà, tôi nằm vật ra giường, nhìn lên trần nhà. Trong đầu tôi cứ hiện lên hình ảnh chiếc khăn tay thêu hoa cúc trắng lấm lem vết dầu luyn.

Tôi nhận ra một sự thật đau lòng: Mùa hè của những trò chơi trẻ con đã chết hẳn rồi. Thay vào đó là một mùa mới - mùa của những cơn mưa rào bất chợt trong lòng, mùa của những ánh mắt vô tình đánh rơi mà người nhặt được lại ngẩn ngơ cả một đời.

Tôi ghét Duyên. Chắc chắn là tôi ghét nó.

Chỉ có điều, tại sao tôi lại mong ngày mai trời sáng thật nhanh để lại được nhìn thấy cái mặt "đáng ghét" ấy ở nhà xe trường học?

Sáng thứ Hai đầu tuần, Duyên đến lớp muộn.

Khi nó bước vào, cả lớp 9A đang ồn ào như cái chợ vỡ bỗng im bặt vài giây - chủ yếu là đám con trai. Duyên mặc áo dài trắng. Đây là năm đầu tiên trường tôi bắt nữ sinh mặc áo dài vào thứ Hai.

Duyên đi lướt qua bàn tôi, tà áo dài trắng bay nhẹ, vướng vào cạnh bàn tạo nên một âm thanh sột soạt rất khẽ. Nhưng thứ thu hút sự chú ý của tôi - và đặc biệt là thằng Tí - không phải là tà áo dài, mà là một điểm nhấn màu sắc trên mái tóc đen nhánh của nó.

Một chiếc kẹp tóc hình con bướm. Màu xanh lơ.

Thằng Tí đang ngồi gặm bút bi, bỗng khựng lại. Cây bút rơi tạch xuống bàn. Mắt nó dán chặt vào mái tóc của Duyên, trân trối, như thể nó vừa nhìn thấy ma giữa ban ngày.

Màu xanh lơ ấy. Cái màu xanh nhờ nhờ như bầu trời sau cơn mưa, cái màu xanh mà Tiểu Mai từng bảo là "màu của hy vọng".

Suốt buổi học hôm đó, thằng Tí không nói một câu nào. Nó ngồi im như thóc, mặt hầm hầm, thỉnh thoảng lại liếc xéo về phía lưng áo Duyên với ánh mắt rực lửa. Tôi huých tay nó mấy lần rủ chơi cờ caro, nó cũng gạt phắt đi.

Giờ ra chơi, khi Duyên vừa gấp sách lại định đi xuống căng tin, thằng Tí đứng phắt dậy, chặn ngay trước mặt Duyên.

- Đi theo tao. - Giọng Tí lạnh tanh, nghe sần sùi như tiếng bánh xe nghiến trên sỏi.

- Đi đâu? - Duyên ngơ ngác.

- Ra gốc cây bàng.

Không đợi Duyên trả lời, Tí quay lưng đi thẳng ra phía cổng sau trường, nơi dẫn ra bãi đất trống có cây bàng vuông già nua. Tôi thấy có biến, vội vàng nháy mắt ra hiệu cho Duyên rồi lon ton chạy theo.

Dưới gốc cây bàng vuông - thánh địa của tuổi thơ chúng tôi - gió vẫn thổi lồng lộng như ngàn năm qua vẫn thế. Nhưng không khí giữa ba đứa thì căng như dây đàn.

Tí đứng tựa lưng vào gốc cây, khoanh tay trước ngực, mắt nhìn chằm chằm vào chiếc kẹp tóc trên đầu Duyên.

- Mày lấy nó ở đâu? - Tí hỏi, giọng đanh lại.

- Cái gì? - Duyên đưa tay lên sờ tóc. - Cái kẹp này hả?

- Đừng có giả vờ! - Tí quát lên, làm tôi cũng giật thót mình. - Mày đã đào cái hộp lên đúng không? Mày phá vỡ lời thề! Mày lấy trộm kỷ vật của Mai!

Tôi sững sờ. Hóa ra là vậy. Chiếc kẹp tóc màu xanh lơ hình con bướm. Đúng là nó giống hệt chiếc kẹp mà Tiểu Mai đã bỏ vào "Chiếc hộp thời gian" bốn năm về trước.

Mặt Duyên đỏ bừng lên, rồi chuyển sang tái mét. Đôi mắt nó mở to, long lanh nước vì oan ức.

- Mày nói cái gì vậy Tí? Tao không có! Tao không bao giờ làm thế!

- Không làm thế sao mày có nó? - Tí bước tới, chỉ tay vào mặt Duyên, giận dữ đến mức môi run lên. - Cái kẹp đó Mai mua ở thành phố, ở cái xóm khỉ ho cò gáy này làm gì có bán? Mày thấy Mai đi lâu rồi không về, mày tưởng tao quên rồi nên mày lấy xài chứ gì?

- Tí! Mày điên rồi! - Tôi lao vào can, đẩy thằng Tí lùi lại. - Bình tĩnh đi! Duyên nó không phải đứa như thế!

- Mày bênh nó à? - Tí quay sang tôi, mắt vằn đỏ. - Mày nhìn kỹ đi! Giống hệt! Màu xanh đó, hình con bướm đó! Đó là hy vọng của Mai, là lời hứa của tụi mình! Sao mày dám...

Duyên không cãi nữa. Nó mím chặt môi, nước mắt bắt đầu lăn dài trên má. Nó đưa tay tháo chiếc kẹp tóc xuống, nắm chặt trong lòng bàn tay.

- Mày muốn biết sự thật chứ gì? - Duyên nói, giọng nghẹn ngào nhưng kiên quyết. - Được! Đào lên đi!

Nói rồi, Duyên quỳ xuống đất, dùng chính những ngón tay thon dài của mình cào vào lớp đất cứng dưới hốc rễ cây.

- Duyên, đừng... - Tôi định ngăn lại.

- Để im cho tao! - Duyên gắt, móng tay nó dính đầy đất đen, xước cả da.

Thằng Tí đứng sững sờ nhìn Duyên đào. Rồi như sực tỉnh, nó cũng lao vào, dùng tay không bới đất như điên dại. Tôi cũng không thể đứng nhìn, vớ lấy một cành cây khô chọc mạnh xuống đất hỗ trợ.

Ba đứa trẻ lớp 9, trong bộ đồng phục trắng tinh, hì hục đào bới dưới gốc cây già như ba con thú hoang đang tìm đường sống.

CỘP!

Tiếng cành cây khô chạm vào kim loại vang lên khô khốc.

Thằng Tí gạt lớp đất cuối cùng ra. Cái hộp bánh quy bằng thiếc hiện ra, rỉ sét loang lổ, xấu xí và già nua theo thời gian.

Tí run rẩy cầm cái hộp lên. Nó nhìn tôi, rồi nhìn Duyên. Hai đứa tôi nín thở.

Tí cạy nắp hộp. Cái nắp bị rỉ sét bám chặt, phải khó khăn lắm mới bật ra được.

Bên trong, trên lớp bông gòn đã ngả màu vàng ố:

Một cái ná thun - dây chun đã mục.

Một bức tranh vẽ dở - giấy đã mủn.

Một cái nắp chai bia.

Một cái nơ màu hồng của Mai tặng lúc chia tay.

Và nằm im lìm ở góc hộp, vẫn sáng lấp lánh dù hơi xỉn màu: Chiếc kẹp tóc hình con bướm màu xanh lơ.

Nó vẫn ở đó. Nguyên vẹn. Ngủ yên trong lòng đất suốt bốn năm ròng rã.

Thằng Tí đánh rơi cái nắp hộp xuống đất. Nó nhìn chiếc kẹp trong hộp, rồi nhìn chiếc kẹp trên tay Duyên.

Hai chiếc kẹp giống hệt nhau. Chỉ khác là chiếc trong hộp trông cũ kỹ và buồn bã hơn, còn chiếc trên tay Duyên thì mới tinh, rực rỡ dưới nắng.

- Tao... tao mua ở chợ huyện hôm qua... - Duyên nói trong tiếng nấc. - Tao thấy nó giống của Mai... Tao nhớ nó... Tao tưởng mày sẽ vui khi thấy tao đeo nó...

Thằng Tí ngồi bệt xuống đất, tay buông thõng. Sự giận dữ ban nãy tan biến sạch trơn, chỉ còn lại sự hối hận và một nỗi đau sâu hoắm vừa bị xé toạc ra.

Nó đã nhớ Tiểu Mai đến mức bị ám ảnh. Nó đã sợ thời gian và khoảng cách sẽ xóa nhòa hình bóng người bạn phương xa, nên khi thấy một vật tương tự, nó bám víu vào đó và xù lông lên để bảo vệ một ký ức đang dần phai nhạt.

- Tao xin lỗi... - Tí cúi gằm mặt, giọng nhỏ xíu như tiếng muỗi kêu. - Tao... tao nhớ Mai quá. Tao sợ nó quên tụi mình rồi.

Tôi ngồi xuống bên cạnh Tí, vỗ vai nó. Tôi hiểu. Bốn năm rồi Mai chưa về. Những lá thư thưa dần. Thành phố phồn hoa đô hội có biết bao nhiêu điều mới lạ, liệu Mai có còn nhớ gốc bàng vuông và những đứa bạn nhà quê này không?

Duyên lau nước mắt, rồi chìa chiếc kẹp tóc mới của nó ra trước mặt Tí.

- Cho mày nè. - Duyên nói.

- Hả? - Tí ngẩng lên.

- Mày giữ đi. Hoặc... mày gửi cho Mai. Bảo là tao tặng. - Duyên mỉm cười, một nụ cười buồn hiu hắt. - Tao không đeo nữa đâu. Tao không phải là Mai. Tao là Duyên.

Câu nói của Duyên nhẹ bẫng mà sao nặng trĩu.

Tôi nhìn Duyên. Tóc nó xõa tung trong gió, lấm lem bụi đất, tà áo dài trắng cũng vấy bẩn. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy nó đẹp lạ lùng. Một vẻ đẹp không cần vay mượn từ bất kỳ ký ức nào, một vẻ đẹp mạnh mẽ và bao dung.

Tí cầm lấy chiếc kẹp tóc mới, nắm chặt trong tay như nắm lấy một sự tha thứ.

Chúng tôi chôn chiếc hộp xuống lại. Lấp đất kỹ càng.

Trên đường về lớp, ba đứa đi hàng ngang. Không ai nói về chiếc kẹp tóc nữa. Nhưng tôi biết, có một cái gì đó đã vỡ ra và được hàn gắn lại, tuy có để lại sẹo nhưng chắc chắn hơn xưa.

Và tôi cũng lờ mờ nhận ra, trong khi thằng Tí mải mê nhìn về chân trời xa tít tắp để tìm kiếm bóng hình Tiểu Mai, thì tôi... tôi lại bắt đầu lén nhìn sang cô bạn đi bên cạnh mình.

Duyên đi giữa nắng, không còn kẹp tóc xanh, tóc bay tự do. Tự nhiên tôi thấy... đỡ ghét nó hơn một chút rồi.

Tuổi 15 giống như một chiếc áo đang chật dần. Chúng ta bắt đầu chú ý đến vẻ bề ngoài của mình một cách thái quá và thường xuyên đưa ra những quyết định về thời trang mà sau này nhìn lại chỉ muốn đào một cái hố để chui xuống.

Thằng Tí cũng không ngoại lệ. Sau cú sốc về chiếc kẹp tóc, nó quyết định phải thực hiện một cuộc "cách mạng hình ảnh". Và thảm họa bắt đầu từ mái tóc.

Sáng thứ Tư, thằng Tí đến lớp với một cái đầu làm cả lớp 9A chấn động.

Bình thường, tóc thằng Tí thuộc dạng "rừng xà nu", rễ tre cứng quèo, chĩa ra bốn phương tám hướng như lông nhím. Mỗi lần nó ngủ dậy, đầu nó trông y hệt cái tổ chim. Vậy mà hôm nay, cái tổ chim ấy đã biến mất.

Thay vào đó là một mái tóc được rẽ ngôi giữa thẳng tắp, chia đôi vầng trán đang lấm tấm mụn của nó thành hai phần bằng nhau chằn chặn. Hai mái tóc được ép sát vào da đầu, bóng lộn, vuốt cong xuống che bớt hai bên thái dương, trông giống hệt hai cánh cửa sổ đang khép hờ.

Nó bước vào lớp, mặt vênh lên, dáng đi cứng ngắc vì sợ gió thổi bay mất nếp tóc.

Tôi đang uống nước, nhìn thấy nó mà suýt sặc.

- Mày... mày bị cái gì rớt trúng đầu hả Tí? - Tôi hỏi, mắt trố lồi ra.

Thằng Tí lườm tôi - cố gắng lườm một cách lãng tử nhưng thất bại vì mắt nó vốn ti hí:

- Đồ nhà quê! Đây là kiểu "đầu quyển vở", mốt nhất bây giờ đấy. Anh Bo Đan Trường để kiểu này, mày không xem Tivi à?

Tôi nhìn kỹ cái "quyển vở" trên đầu nó. Ừ thì đúng là giống Đan Trường thật, nhưng là Đan Trường phiên bản "lỗi". Tóc Đan Trường bồng bềnh lãng mạn, còn tóc thằng Tí thì bết dính vào nhau vì một chất lỏng bí ẩn nào đó.

- Mày bôi cái gì lên tóc mà bóng thế? Mỡ lợn à? - Tôi chun mũi ngửi ngửi.

- Bậy! - Tí thì thào, nhìn dáo dác xung quanh. - Tao trộm ít brillantine của ông chú tao đấy. Loại xịn, thơm phức mùi hoa nhài, thấy không?

Duyên đi tới, nhìn cái đầu của Tí, nó bụm miệng cười rung cả vai:

- Trời ơi Tí ơi! Nhìn ông giống mấy ông hội đồng trong phim quá à! Gian ác dễ sợ!

Mặc kệ lời chê bai của bạn bè, Tí vẫn kiên định với hình tượng mới. Cứ năm phút một lần, nó lại lôi trong túi quần ra cái lược nhựa nhỏ xíu bị gãy mất hai răng, soi vào cái gương tròn bé tí tẹo giấu dưới ngăn bàn để chải chuốt.

Chải sang trái. Chải sang phải. Vuốt. Vuốt.

Nó nâng niu mái tóc chẻ đôi ấy như thể đó là di sản văn hóa thế giới.

Nguyên nhân sâu xa của cuộc cách mạng này, dĩ nhiên, vẫn là vì Tiểu Mai.

Trong lá thư mới nhất Mai gửi về kèm theo tấm ảnh chụp Mai đứng ở công viên Đầm Sen, Mai có viết một câu bâng quơ: "Dạo này con trai thành phố hay để tóc hai mái giống ca sĩ, nhìn lãng tử lắm Tí ạ. Tí để kiểu đó chắc hợp."

Chỉ một câu nói của "người phương xa", thằng Tí sẵn sàng biến mình thành trò cười cho cả lớp. Tình yêu hoặc là tình bạn cấp cao đúng là có sức mạnh làm mù quáng con người ta, và làm mù quáng cả thẩm mỹ.

Bi kịch thực sự xảy ra vào tiết thể dục chiều hôm đó.

Môn học hôm nay là Nhảy xa. Thầy giáo Thể dục - người nổi tiếng nghiêm khắc và ghét nhất sự lôi thôi - bắt cả lớp xếp hàng tập chạy đà.

Đến lượt Tí.

Nó đứng ở vạch xuất phát, đưa tay vuốt lại hai mái tóc đẫm sáp thơm, hít một hơi thật sâu để lấy phong độ.

- Chạy! - Thầy hô.

Tí lao đi như một cơn lốc. Gió rít bên tai. Và hỡi ôi, định luật vật lý không chừa một ai, kể cả "Đan Trường xóm Chùa".

Gió mạnh đã thổi tung mái tóc rẽ ngôi "bê tông cốt thép" của nó. Hai mái tóc đang ốp sát bỗng dựng ngược lên, rồi rũ rượi xòa xuống che kín cả hai mắt nó như cái rèm cửa bị sập.

Tí đang chạy đà ngon trớn bỗng nhiên tối sầm mặt mũi. Nó hoảng loạn, hai tay quờ quạng, chân nọ đá chân kia.

BỊCH!

Thay vì giậm nhảy vào hố cát, thằng Tí vấp chân ngã sấp mặt ngay trước vạch vôi. Cả người nó trượt dài, cày xuống đất một đường như máy ủi.

Cả lớp cười ồ lên như vỡ chợ.

Thầy giáo Thể dục chạy lại, vừa lo vừa buồn cười, nhìn cái đầu tóc rũ rượi dính đầy cát và cỏ khô của Tí:

- Em định đi thi Hoa hậu hay đi học thể dục hả Tí? Tóc tai kiểu gì mà như con ma xó thế kia? Đi rửa mặt ngay!

Tí lồm cồm bò dậy. Cái đầu "quyển vở" giờ đây trông như "quyển vở nháp" bị vò nát. Nó cúi gằm mặt, lủi thủi đi ra vòi nước, cái dáng điệu thảm thương không bút nào tả xiết.

Tôi và Duyên chạy theo.

Dưới vòi nước, Tí ra sức gội, cố gắng rửa trôi lớp sáp dính bết và cả nỗi xấu hổ ê chề. Nước chảy ròng ròng xuống cổ áo, làm trôi đi cái mùi hoa nhài nồng nặc, trả lại mùi ngai ngái của cậu học trò quê mùa.

- Thôi, đừng buồn. - Tôi vỗ vai nó an ủi dù vẫn đang cố nhịn cười. - Tao thấy mày để tóc bờm xờm như cũ đẹp trai hơn. Trông nam tính.

- Thật hả? - Tí ngẩng lên, mặt ướt nhẹp, mắt đỏ hoe do xà phòng hay do khóc thì không biết.

- Thật! - Duyên khẳng định, đưa cho nó cái khăn tay. - Mai nó nói thế thôi, chứ nó thích mày vì mày là thằng Tí sún vui tính, chứ có phải vì mày giống Đan Trường đâu. Mày mà giống Đan Trường thì nó còn dám chơi với mày chắc?

Tí lau mặt, thở dài sườn sượt:

- Tao chỉ muốn... thay đổi chút thôi. Sợ Mai về thấy tao vẫn "quê" như hồi xưa, nó chán.

- Quê mới là đặc sản! - Tôi chốt hạ. - Mày cứ là mày đi. Cái đầu bổ luống đó không hợp với việc trèo cây hái ổi đâu.

Tí nhìn vào gương phản chiếu trong vũng nước dưới chân. Mái tóc ướt rũ xuống trán, lởm chởm, lộn xộn. Nó đưa tay vò vò cho tóc rối tung lên như cũ.

Bất chợt, nó nhe răng cười. Nụ cười "thông gió" ngày xưa đã được lấp đầy bằng răng, nhưng cái vẻ láu lỉnh thì đã quay trở lại.

- Ừ, mày nói đúng. Để tóc này tốn sáp quá, hôm qua tao bị ông chú rượt chạy té khói vì tội ăn cắp sáp đấy.

Chiều hôm đó, trên đường về, thằng Tí lại trở về với mái tóc tổ quạ quen thuộc. Gió thổi tung những sợi tóc cứng quèo của nó. Tôi thấy nó đẹp hơn hẳn cái phiên bản bóng lộn ban sáng.

Hóa ra, trưởng thành không phải là cố bắt chước để trở thành một ai đó khác. Trưởng thành là khi ta dám thử những điều ngớ ngẩn, dám ngã sấp mặt, rồi đứng dậy cười xòa và chấp nhận bản thân mình - kể cả cái đầu tóc rễ tre cứng đầu không chịu vào nếp.

Nhưng tôi biết, trong thâm tâm thằng Tí, cái giấc mơ làm "hoàng tử tóc hai mái" để xứng đôi với "công chúa thành phố" vẫn chưa tắt hẳn đâu. Nó chỉ tạm thời rút lui để chờ thời cơ hoặc chờ loại sáp xịn hơn mà thôi.

Có những lời nói, nếu giữ trong lòng thì nặng như đeo đá, mà nói ra thì sợ gió thổi bay mất. Hoặc tệ hơn, sợ người ta nghe xong sẽ cười xòa bảo mình bị "ấm đầu".

Tuổi 15 là cái tuổi của những nhà văn bất đắc dĩ. Chúng ta bỗng nhiên yêu thích môn Văn hơn môn Toán, không phải vì cô giáo dạy hay, mà vì chỉ có văn chương mới đủ sức chứa đựng những rung động hỗn độn đang nhảy múa trong lồng ngực.

Tôi chưa bao giờ nghĩ việc viết một lá thư lại khó hơn giải một bài toán hình học.

Bài toán hình học dù rắc rối đến mấy, chỉ cần kẻ thêm vài đường phụ, chứng minh vài cặp tam giác là ra kết quả. Còn lá thư này, tôi đã kẻ vẽ trong đầu hàng trăm lần, chứng minh hàng ngàn lý lẽ, mà kết quả vẫn là một con số không tròn trĩnh.

Đồng hồ treo tường chỉ mười một giờ đêm. Tiếng dế kêu râm ran ngoài vườn như đang chế giễu sự bất lực của tôi. Trên bàn học, quyển sách Vật Lý nằm chỏng chơ, nhường chỗ cho một xấp giấy học trò kẻ ngang và cây bút máy bơm đầy mực tím.

Tôi quyết định viết thư cho Duyên.

Tại sao phải viết? Vì tôi hèn.

Mỗi lần gặp Duyên ở lớp, hay đi song song với nó trên đường đê, tôi cứ như thằng ngậm hột thị. Những câu văn hoa mỹ tôi soạn sẵn trong đầu bỗng nhiên bay biến sạch, chỉ còn lại mấy câu nhạt thếch kiểu: "Ăn cơm chưa?", "Bài khó hén?", "Trời nóng quá ha?".

Tôi ghét cái sự nhạt nhẽo của mình. Nên tôi gửi gắm hy vọng vào trang giấy. Giấy trắng mực tím thì không biết ấp úng, cũng không biết đỏ mặt.

Bức thư thứ nhất:

"Duyên thân mến!

Tớ viết thư này để hỏi thăm sức khỏe của Duyên và gia đình. Dạo này Duyên học hành thế nào? Tớ thấy Duyên hay buồn ngủ trong giờ Sử, có phải thức khuya quá không?..."

Tôi đọc lại. Nghe sặc mùi xã giao, y hệt mấy bài văn mẫu "Viết thư cho bạn ở xa". Mà Duyên thì ở ngay cạnh nhà, sáng nào cũng gặp, hỏi thăm sức khỏe làm cái quái gì?

Xoẹt. Tờ giấy bị vo tròn, ném vào sọt rác.

Bức thư thứ hai:

"Duyên à,

Hôm qua lúc Duyên cười, tớ thấy... nắng tắt luôn. Ý tớ là Duyên cười tỏa nắng quá. Tớ thích nhìn Duyên cười lắm. Duyên đừng buồn chuyện cái kẹp tóc nữa nhé. Tớ sẽ mua đền cho Duyên một cái khác đẹp hơn..."

Tôi rùng mình. Nổi da gà.

Sến. Sến quá mức cho phép. Thằng Tí mà đọc được cái này chắc nó cười tôi thối mũi. Văn phong này giống lời bài hát trong mấy cuốn băng cassette cũ rích của chị tôi. Tôi không phải là nhạc sĩ, tôi là một thằng con trai đang tập làm người lớn.

Xoẹt. Tờ giấy thứ hai chung số phận với tờ thứ nhất.

Tôi ngồi thừ ra, cắn nát cái đuôi bút. Viết gì bây giờ? Viết gì để nó hiểu là tôi đang... thích nó, mà không làm nó sợ chạy mất dép?

Tôi nhắm mắt lại, nghĩ về Duyên. Không phải Duyên của những ngày tắm mưa lội bùn, mà là Duyên của bây giờ. Cái cách nó vén tóc ra sau tai khi làm bài kiểm tra. Cái cách nó nhăn mũi khi ăn phải miếng ớt cay. Cái mùi hương hoa bưởi thoang thoảng từ chiếc khăn tay...

Tôi đặt bút xuống, và lần này, con chữ tự tuôn ra.

Bức thư thứ ba:

"Duyên,

Tao cũng chẳng biết tại sao tao viết cái này nữa. Chắc tại dạo này tao thấy mày lạ quá. Mà tao cũng lạ.

Hồi xưa tao coi mày như thằng Tí. Mày ngã tao cười. Mày khóc tao chọc. Nhưng bây giờ, thấy mày buồn, tự nhiên tao thấy khó chịu ở ngực, giống như ăn cơm bị nghẹn vậy.

Hôm bữa mày đưa tao cái khăn tay, tao chưa giặt sạch đâu. Tao để trong hộc bàn ấy. Tao sợ giặt xong nó mất cái mùi của mày.

Tao ghét mày đi với thằng Long lớp bên cạnh. Tao ghét mày cười với nó. Tao biết tao vô duyên, nhưng tao cứ ghét thế đấy.

Mày... đừng lớn nhanh quá được không? Đợi tao với."

Tôi buông bút.

Lá thư ngắn ngủn, câu cú lộn xộn, xưng hô "tao - mày" cộc lốc. Nhưng đó là những gì thật nhất đang nhảy múa trong lòng tôi. Tôi đọc đi đọc lại. Tim đập thình thịch như vừa chạy marathon.

Đây rồi. Chính là nó.

Tôi cẩn thận gấp tờ giấy làm tư. Tôi còn nắn nót viết tên "Gửi Duyên" bên ngoài.

Sáng mai, tôi sẽ đến lớp sớm, lén bỏ vào hộc bàn của nó. Hay là kẹp vào cuốn vở bài tập Toán mượn của nó?

Tôi tưởng tượng ra cảnh Duyên mở thư.

Nó sẽ đọc.

Nó sẽ ngạc nhiên.

Mắt nó sẽ mở to.

Và rồi...

Rồi sao nữa?

Một nỗi sợ hãi lạnh toát chạy dọc sống lưng tôi.

Nhỡ nó không thích tôi thì sao?

Nhỡ nó đọc xong, nó cười khẩy, rồi mang đi khoe với cái Lan, cái Huệ?

Nhỡ nó sợ quá, nó tránh mặt tôi luôn? Tình bạn bao nhiêu năm của nhóm "Xí Muội", của những ngày chui rúc gốc cây bàng, liệu có tan thành mây khói chỉ vì một lá thư tình ngớ ngẩn này không?

Tôi nhìn lá thư nằm trên bàn. Nó không còn là tờ giấy vô tri nữa. Nó là một quả bom nổ chậm. Nếu kích nổ, tôi có thể có được một tình yêu đầu đời, hoặc tôi sẽ mất đi người bạn thân nhất.

Cái giá phải trả quá đắt.

Tôi cầm lá thư lên. Tay tôi run run.

Tôi đưa nó lại gần ngọn đèn dầu - nhà tôi hay thắp đèn cho đỡ tốn điện.

Không, đốt thì phí quá. Mà mùi giấy cháy khét lẹt mẹ sẽ phát hiện.

Tôi dùng hai tay, xé đôi tờ giấy.

RẸT.

Âm thanh xé giấy trong đêm thanh vắng nghe chói tai và đau đớn như tiếng vải xé trong lòng.

Tôi xé tiếp. Xé vụn. Xé nát những câu chữ "nhớ", "ghét", "đợi". Những mảnh giấy trắng lả tả rơi xuống sọt rác như những cánh hoa tàn.

Tôi thở hắt ra, gục đầu xuống bàn.

Vừa nhẹ nhõm, lại vừa tiếc nuối.

Nhẹ nhõm vì bí mật vẫn được an toàn. Ngày mai, tôi vẫn có thể vô tư khoác vai Duyên, vẫn có thể cãi nhau chí chóe với nó mà không sợ ngượng ngùng.

Nhưng tiếc nuối vì những rung động đầu đời đẹp đẽ ấy sẽ mãi mãi nằm lại trong bóng tối của sọt rác, không bao giờ chạm được tới người cần nhận.

Sáng hôm sau, tôi đến lớp với đôi mắt thâm quầng.

Duyên đã ngồi ở đó, đang ôn bài. Thấy tôi, nó cười tươi rói:

- Ê, mặt mày sao bơ phờ vậy? Tối qua đi ăn trộm gà hả?

Tôi nhìn nụ cười của nó. Tim tôi nhói lên một cái, nhưng miệng tôi đã kịp nhếch lên một nụ cười "công nghiệp":

- Ừ, đi ăn trộm trái tim... à lộn, ăn trộm xoài mà bị chó đuổi.

Duyên bĩu môi:

- Xạo ke! Lớn đầu còn chơi dại.

Nó quay đi, tóc dài khẽ chạm vào tay tôi.

Tôi thò tay vào túi quần, chạm vào những mẩu giấy vụn tôi chưa kịp vứt đi đêm qua. Tôi nắm chặt chúng lại, tự nhủ: Ừ, cứ làm bạn thế này cũng được. Yêu đương gì tầm này, mệt người.

Nhưng tôi biết, tôi đang nói dối. Những lá thư không gửi không có nghĩa là tình cảm không tồn tại. Nó chỉ chuyển từ trang giấy vào một ngăn kéo sâu kín trong tim, nằm im ở đó và chờ đợi một ngày đủ dũng khí để bung ra.

Có những khoảng cách không đo bằng mét, bằng cây số, mà đo bằng sự im lặng và bóng lưng của một người. Khi có người thứ ba bước vào câu chuyện, con đường quen thuộc bỗng trở nên chật chội với ba người, nhưng lại mênh mông hun hút với kẻ đi sau cùng.

Từ nhà tôi đến trường huyện dài đúng ba cây số rưỡi.

Nếu đạp xe tà tà, vừa đi vừa buôn chuyện trên trời dưới đất với Duyên, thì chỉ mất khoảng hai mươi phút. Hai mươi phút đó là khoảng thời gian "vàng ngọc" của tôi. Đó là lúc tôi được độc quyền nghe Duyên kể về con mèo mướp nhà nó mới đẻ, về bà cô dạy Văn khó tính, hay về những giấc mơ kỳ quặc của nó.

Nhưng dạo gần đây, ba cây số rưỡi đó bỗng nhiên dài ra như vô tận. Dài như một dải lụa buồn tẻ mà tôi cứ phải mải miết đạp mãi không thấy đích.

Nguyên nhân của sự "giãn nở" không gian này có một cái tên rất kêu: Thiên Huy.

Huy là đàn anh lớp 11A, trường chuyên của huyện. Hắn ta hội tụ tất cả những gì mà một thằng con trai lớp 9 đang vỡ giọng như tôi không có: Cao ráo, đeo kính cận trí thức, da trắng, và đặc biệt là biết chơi đàn guitar.

Nghe đồn hôm văn nghệ 20/11 vừa rồi, Huy ôm đàn hát làm khối cô nàng lớp dưới chết mê chết mệt. Và trớ trêu thay, trong số những "nạn nhân" của tiếng đàn ấy, dường như có cả Duyên.

Sự xuất hiện của Huy trên con đường đi học của chúng tôi diễn ra một cách tình cờ nhưng đầy toan tính.

Chiều hôm ấy, tan học, tôi dắt xe ra cổng đợi Duyên như mọi khi. Con ngựa sắt già nua của tôi vẫn kêu cọt kẹt nằm im lìm chờ đợi chủ nhân.

Duyên bước ra. Nhưng nó không đi một mình. Đi bên cạnh nó là Huy. Hắn dắt chiếc xe đạp mini Nhật màu xanh ngọc bích, sáng loáng, giỏ xe còn gắn mấy bông hoa giả trang trí.

- A, Tèo đấy hả? - Duyên gọi tôi - nó vẫn quen gọi tôi là Tèo, dù tên thật của tôi là Nam. - Giới thiệu với ông, đây là anh Huy. Anh ấy ở xóm Chợ, cùng đường về với tụi mình nè.

Huy mỉm cười, nụ cười tỏa nắng đúng chuẩn "hot boy":

- Chào em. Anh nghe Duyên kể về em nhiều rồi.

Tôi lí nhí chào lại, trong lòng dâng lên một cảm giác bất an khó tả. "Cùng đường về"? Xóm Chợ nằm tít đằng kia, phải đi vòng một đoạn xa lắc mới về đến xóm Chùa. Hắn ta bị mù đường hay bị... mù quáng vì tình?

Và thế là, đội hình xe đạp đôi quen thuộc bị phá vỡ. Chúng tôi trở thành "xe đạp ba".

Huy và Duyên đi trước, song song nhau. Tôi - như một kẻ thừa thãi, một cái đuôi không mong muốn - lầm lũi đạp xe theo sau.

Gió chiều thổi ngược, mang theo tiếng cười nói rôm rả của hai người phía trước tạt vào mặt tôi.

- Anh Huy đàn hay ghê. Hôm nào anh dạy em bấm hợp âm Fa trưởng nha, em bấm mãi toàn bị tịt. - Giọng Duyên lảnh lót, nghe ngọt như mía lùi.

- Dễ ợt à. Hôm nào rảnh anh qua nhà chỉ cho. Ngón tay em thon thế kia, tập đàn nhanh lắm. - Huy đáp, giọng trầm ấm, đầy vẻ cưng chiều.

Tôi nghiến răng ken két. "Ngón tay thon"? Hồi xưa tôi với Duyên toàn dùng ngón tay đó bốc đất nặn pháo, có thấy ai khen thon đâu?

Tôi cố đạp nhanh hơn để bắt kịp họ, định chen vào câu chuyện bằng một chủ đề gì đó thật ngầu.

- Ê Duyên! - Tôi nói to. - Hôm qua tao mới bẫy được con chuột đồng to lắm!

Một khoảng lặng bao trùm.

Huy quay lại nhìn tôi, ánh mắt hơi ngạc nhiên pha chút buồn cười. Duyên thì đỏ mặt, quay xuống lườm tôi một cái:

- Vô duyên! Đang nói chuyện nghệ thuật, ông lôi chuột bọ vào làm gì?

Tôi chưng hửng, tụt lại phía sau. "Nghệ thuật"? Từ bao giờ Duyên lại quan tâm đến nghệ thuật? Chẳng phải nó vẫn thích nghe tôi kể chuyện ma và bắt dế sao?

Tôi nhìn cái lưng áo sơ mi trắng phẳng phiu của Huy, rồi nhìn cái áo đồng phục hơi cháo lòng và lấm tấm vết mực của mình. Tôi nhìn chiếc xe mini Nhật êm ru của hắn, rồi nghe tiếng xích xe lạch cạch, lạch cạch thảm hại của mình.

Tự nhiên, tôi thấy mình nhỏ bé và quê mùa kinh khủng.

Tôi như một chú vịt bầu lạc vào giữa bầy thiên nga. Tôi không biết nói về hợp âm, về nhạc Trịnh, hay về những cuốn tiểu thuyết lãng mạn mà họ đang bàn tán. Thế giới của họ lấp lánh và bay bổng. Còn thế giới của tôi chỉ có bi ve, ná thun và những trò nghịch dại.

Con đường đê hôm nay sao mà gió to thế. Gió thổi rát cả mặt, hay là do mắt tôi đang cay?

Đến ngã ba cây gạo, Huy rẽ về hướng xóm Chợ sau khi đã đi vòng một đoạn xa tít tắp chỉ để được đi cùng Duyên.

- Tạm biệt Duyên nhé. Mai anh đợi ở đây. - Huy vẫy tay.

- Dạ, bai bai anh! - Duyên vẫy lại, miệng cười tươi rói, mắt lấp lánh như sao.

Khi bóng Huy khuất hẳn, Duyên mới quay lại, chờ tôi đạp tới.

- Sao nãy giờ ông đi chậm như rùa vậy? - Duyên hỏi hồn nhiên.

Tôi nhìn nó. Cái mặt nó vẫn hớn hở, chẳng hề nhận ra nãy giờ nó đã bỏ rơi tôi một quãng xa lắc lơ về mặt cảm xúc.

- Xe tao tuột xích. - Tôi nói dối, giọng cộc lốc.

- Thế à? Mai bảo bố sửa đi. À mà nè, anh Huy nói chuyện hay ghê hén? Ảnh biết nhiều thứ lắm...

Duyên thao thao bất tuyệt về "anh Huy" suốt quãng đường còn lại về nhà. Tôi chỉ ừ hữ cho qua chuyện. Những lời khen ngợi của nó như những mũi kim châm vào lòng tự trọng của thằng con trai mới lớn.

Về đến cổng nhà, tôi quăng cái xe cái "rầm", đi thẳng vào buồng, bỏ cơm tối.

Tôi nằm vắt tay lên trán, nhìn ra cửa sổ. Con đường đi học ngày mai hiện ra trong tâm trí tôi, dài dằng dặc và cô độc. Tôi sợ. Sợ cái cảnh phải đi sau lưng họ. Sợ phải nhìn thấy Duyên cười với một người khác mà nụ cười đó không dành cho tôi.

Hóa ra, thất tình dù là tình đơn phương chưa kịp ngỏ, không đau đớn như bị dao cứa. Nó chỉ là một cảm giác trống rỗng, hụt hẫng như khi ta bước hụt một bậc cầu thang trong bóng tối.

Và tôi nhận ra, con đường đi học bỗng nhiên xa quá, không phải vì cây số tăng lên, mà vì người bạn đồng hành của tôi... hình như đang rẽ sang một hướng khác, nơi tôi không có vé để đi cùng.