Anh bị tôi mắng đến ngẩn người. Trên đường về, anh đi sau tôi nửa bước, nhỏ giọng nói: “Em giận à?”

Tôi không quay đầu. “Giận.”

Anh im lặng một lúc, rồi nói: “Vậy anh nghe lời.”

Tôi suýt bật cười, nhưng vẫn cố nghiêm mặt. “Nghe thật?”

“Thật.”

“Sau này tiền trong nhà em quản.”

“Ừ.”

“Anh muốn mua gì phải nói với em.”

“Ừ.”

“Không được lén nhịn ăn gửi tiền cho em nữa.”

Anh dừng lại. Tôi quay đầu nhìn anh. Anh né mắt, vẻ mặt rõ ràng là từng làm chuyện này không ít. Tôi tức đến muốn khóc, cuối cùng bước tới đ//ánh nhẹ vào cánh tay anh một cái. “Anh đúng là đồ ngốc.”

Anh để mặc tôi đ//ánh, khóe miệng lại hơi cong lên. “Ừ. Anh ngốc.”

Nhưng người ngốc ấy học rất nhanh. Anh bắt đầu theo tôi đến lớp xóa mù chữ. Ban đầu anh chỉ ngồi ở hàng cuối, thân hình cao lớn co trong chiếc ghế nhỏ, rất mất tự nhiên. Những người đàn ông trong thôn cười anh: “Thủ Sơn, vợ làm cô giáo, chú còn đi học chữ à? Không sợ mất mặt?”

Anh cúi đầu viết chữ, đáp rất bình tĩnh: “Không biết chữ mới mất mặt.”

Một câu khiến cả lớp im lặng.

Anh học tính toán, học đọc hợp đồng, học viết đơn. Tôi biết anh không chỉ học cho mình. Lò gạch cũ trong thôn thường ép công nhân ký giấy nhận tiền thấp hơn thực tế, vì đa số họ không biết chữ, không tính được sổ. Lương Thủ Sơn từng chịu thiệt nhiều năm. Bây giờ anh muốn hiểu rõ, để không ai có thể lừa mình nữa.

Cơ hội đến vào mùa xuân năm sau. Huyện quyết định xây điểm trường ở rìa thôn Lương Gia, cần một lượng lớn gạch. Chủ lò gạch họ Mã vốn tưởng hợp đồng này chắc chắn rơi vào tay mình. Dù sao quanh vùng chỉ có lò của ông ta sản xuất nhiều nhất. Ông ta còn cố ý tìm đến nhà tôi, mang theo hai cân thịt và một phong bì, cười đến mặt đầy nếp nhăn.

“Cô Hứa, mọi người đều là người quen cũ. Thủ Sơn từng làm ở lò tôi nhiều năm, tôi cũng coi cậu ấy như người nhà. Chuyện gạch xây trường, cô nói giúp vài câu với huyện. Giá cả dễ thương lượng.”

Lương Thủ Sơn đứng bên cạnh, sắc mặt lạnh xuống. Tôi nhìn phong bì trên bàn, không chạm vào. “Ông Mã, chuyện mua gạch do tổ xây dựng của huyện xét giá và chất lượng, tôi không quyết một mình.

”

Ông ta cười. “Cô Hứa nói vậy khách sáo quá. Ai chẳng biết cô bây giờ là người huyện coi trọng. Chỉ cần cô gật đầu, chuyện này còn khó sao?”

Tôi lấy từ ngăn kéo ra một tập giấy, đặt trước mặt ông ta. “Đúng lúc ông đến. Đây là danh sách công nhân lò gạch bị nợ tiền công ba năm qua, trong đó có Lương Thủ Sơn. Đây là mấy tờ giấy nhận tiền có dấu tay nhưng số tiền ghi không khớp thực tế. Ông Mã, nếu ông muốn tham gia đấu thầu gạch xây trường, trước hết phải giải quyết chuyện nợ lương và an toàn lao động. Trường học là nơi dạy trẻ con làm người ngay thẳng, không thể dùng gạch nung từ mồ hôi bị ăn chặn.”

Mặt ông Mã lập tức biến sắc. Ông ta nhìn Lương Thủ Sơn, nghiến răng. “Thủ Sơn, cậu làm ở chỗ tôi nhiều năm, bây giờ cùng vợ quay lại cắn tôi?”

Lương Thủ Sơn nhìn ông ta. Trước đây, anh có lẽ sẽ im lặng chịu đựng. Nhưng lúc này, anh đã đứng thẳng lưng. “Tôi làm công, ông trả tiền, không phải ông ban cơm cho tôi. Tiền ông nợ, nên trả.”

Ông Mã tức đến vỗ bàn. Nhưng phong bì còn đặt trước mặt, danh sách nợ lương cũng ở đó. Ông ta không dám làm lớn, chỉ có thể hậm hực bỏ đi. Hai ngày sau, ông ta sai người mang tiền nợ đến trả từng công nhân. Lần đầu tiên, những người làm thuê ở lò gạch biết hóa ra tiền công của mình không phải thứ chủ lò muốn bớt là bớt.

Chuyện này truyền ra, danh tiếng của tôi và Lương Thủ Sơn trong thôn thay đổi hoàn toàn. Người ta không còn gọi anh là “Thủ Sơn ngốc” nữa. Họ bắt đầu gọi anh là “anh Sơn”, có việc đọc giấy tờ cũng mang đến nhờ anh xem. Lương Thủ Sơn không kiêu ngạo, ai đến anh cũng giúp. Chỉ là khi có người từng cười nhạo anh mang giấy nợ đến, anh sẽ nhìn đối phương một lát rồi nói: “Sau này đừng nói phụ nữ học chữ vô dụng nữa.”

Người kia đỏ mặt gật đầu.

Sau khi lò gạch họ Mã bị huyện kiểm tra, hợp đồng gạch xây trường được chia cho một tổ hợp tác mới thành lập trong thôn. Người đứng tên phụ trách là Lương Thủ Sơn. Ban đầu anh không dám nhận. Anh nói mình chỉ biết làm việc nặng, không biết quản người. Tôi đưa sổ sách đã chuẩn bị cho anh, nói: “Anh biết gạch tốt xấu thế nào, biết công nhân khổ ở đâu, biết bị ăn chặn đau thế nào. Người như anh quản, họ mới yên tâm.”

Anh cầm sổ sách, bàn tay run nhẹ. “Anh sợ làm hỏng chuyện của em.”