Người kể lại chuyện này là bác gái bán rau gần cửa hàng cũ. Bác ấy gọi cho tôi, giọng hả hê: “Tiểu Lâm à, cháu không thấy cảnh đó tiếc thật. Hai người đó cãi nhau đến mức cả khu đều nghe. Con bé Tiểu Vân còn ném cái túi kia xuống đất, nói Chu Khải mua đồ giả cho nó. Chu Khải tức quá, bảo túi thật hay giả cũng là tiền của Lâm Hạ, cô có tư cách gì chê. Ôi trời, bác nghe mà cười đau cả bụng.”

Tôi cũng cười. Không phải vì còn để tâm, mà vì thấy báo ứng đến nhanh hơn tưởng tượng.

Sau khi cửa hàng đóng, nhiều người nghĩ tôi sẽ suy sụp. Dù sao đó cũng là công sức ba năm của tôi. Ngay cả mẹ tôi ban đầu cũng lo lắng, sợ tôi không chịu nổi. Nhưng trái lại, tôi sống tốt hơn rất nhiều. Tôi không cần dậy từ năm giờ sáng kiểm hàng, không cần nửa đêm chạy tới cửa hàng xử lý máy thu ngân lỗi, không cần nhìn báo cáo doanh thu rồi tự hỏi tại sao mình cố gắng như vậy mà tiền vẫn biến mất. Tôi đưa mẹ đi khám định kỳ, ngủ những giấc dài, ăn đúng bữa, thậm chí có thời gian ngồi xuống tính lại tương lai.

Sau khi thanh lý thiết bị, hàng tồn và nhận lại tiền cọc mặt bằng, trong tay tôi có một khoản tiền không nhỏ. Cộng với số tiền tiết kiệm riêng, tôi đủ vốn để bắt đầu lại. Nhưng lần này, tôi không muốn mở một cửa hàng nhỏ phụ thuộc vào sức người như trước. Ba năm làm siêu thị khiến tôi hiểu rất rõ mô hình bán lẻ khu dân cư: lợi nhuận mỏng, hao hụt cao, quản lý con người khó hơn quản lý hàng hóa. Tôi đã từng làm vì Chu Khải nói anh ta thích kinh doanh, muốn có sự nghiệp riêng. Bây giờ không còn Chu Khải, tôi mới hỏi chính mình: Lâm Hạ, rốt cuộc mày muốn làm gì?

Câu trả lời đến vào một buổi chiều tôi đưa mẹ đi mua thuốc. Gần bệnh viện có một cửa hàng tiện lợi tự phục vụ rất nhỏ, không có nhân viên cố định, khách quét mã vào cửa, tự lấy hàng, tự thanh toán. Tôi đứng quan sát rất lâu. Mô hình ấy không hoàn hảo, nhưng nó khiến tôi nghĩ tới những vấn đề mình từng gặp. Nếu có hệ thống quản lý kho tốt hơn, camera thông minh hơn, quy trình nhập hàng chuẩn hơn, rất nhiều hao hụt có thể giảm.

Tôi có kinh nghiệm vận hành thực tế, có dữ liệu ba năm của cửa hàng cũ, có hiểu biết về thói quen mua sắm của cư dân. Tôi không nhất thiết phải mở lại một siêu thị giống cũ. Tôi có thể làm hệ thống cung ứng cho các cửa hàng nhỏ trong khu dân cư, kết hợp đặt hàng nhóm, giao hàng trong ngày, và quầy tự lấy.

Ý tưởng ấy vừa xuất hiện, tôi liền không ngủ được. Nhưng lần này, tôi không còn đem kế hoạch của mình nói với người không đáng tin. Tôi tìm gặp một đàn chị đại học tên Tống Nghi, hiện làm trong lĩnh vực thương mại điện tử cộng đồng. Chị ấy nghe tôi trình bày xong, hỏi rất thẳng: “Em có dữ liệu thật không?”

Tôi mở laptop, đưa chị ấy xem doanh thu ba năm, phân loại hàng bán chạy, giờ cao điểm, tỷ lệ hao hụt, phản hồi khách hàng, chi phí mặt bằng, chi phí nhân công. Tất cả những thứ này ban đầu tôi làm để cứu cửa hàng, không ngờ bây giờ lại trở thành nền móng cho dự án mới. Tống Nghi xem rất lâu, ánh mắt dần sáng lên. “Lâm Hạ, em biết thứ em có quý nhất là gì không? Không phải vốn, mà là dữ liệu vận hành thật ở tầng cuối cùng. Rất nhiều người làm mô hình mới chỉ nhìn từ trên xuống, nhưng em từng đứng trong cửa hàng, biết một hộp trứng hư ảnh hưởng thế nào tới lợi nhuận, biết bác gái khu dân cư thích mua rau giờ nào, biết người già không quen app thì phải thiết kế quy trình ra sao. Nếu làm tốt, dự án này có thể đi xa hơn một siêu thị rất nhiều.”

Lần đầu tiên sau nhiều tháng, tôi cảm thấy máu trong người nóng lên vì chính mình, không phải vì ai khác.

Tôi và Tống Nghi quyết định cùng lập một công ty nhỏ. Chị ấy phụ trách công nghệ và kênh online, tôi phụ trách vận hành, cung ứng và quan hệ cộng đồng. Chúng tôi đặt tên dự án là “Hạ An”, lấy một chữ trong tên tôi và một chữ trong mong muốn của mẹ: bình an. Mục tiêu ban đầu rất nhỏ, chỉ làm thử ở ba khu dân cư, cung cấp gói hàng thiết yếu đặt trước, giao tới tủ tự lấy trong ngày. Tôi dùng chính những khách hàng cũ của siêu thị làm nhóm thử nghiệm đầu tiên. Không ngờ hiệu quả tốt hơn dự kiến.