Tôi mỉm cười, không nói gì. Bố hiền lành, luôn cảm thấy oan gia nên giải không nên kết. Nhưng tôi biết, với một số người, nếu không đánh cho chúng nằm rạp xuống, chúng sẽ luôn nung nấu ý định cắn trả bạn một miếng.

Quả nhiên, tuy Trần Kiến Quốc thất thế nhưng vẫn chưa từ bỏ ý định. Ông ta đang đợi kỳ bầu cử thay đổi nhân sự. Chỉ cần ông ta còn làm được trưởng thôn thì vẫn còn cơ hội để lật ngược thế cờ. Mà kỳ bầu cử chỉ còn ba tháng nữa là diễn ra.

Ông ta bắt đầu hoạt động. Mời khách, tặng quà, hứa hẹn, lôi kéo phiếu bầu.

Căn lầu ba tầng nhà ông ta tối nào cũng đèn đuốc sáng trưng, người ra người vào nườm nượp. Ông ta hứa hẹn nếu mình tái đắc cử sẽ sửa đường, lắp đèn đường, xây quảng trường cho thôn. Ông ta còn ám chỉ nếu mình làm trưởng thôn sẽ có cách “xử lý” vườn thận quyết của Lâm Vãn để chia lợi ích “cho mọi người”.

Có một số người đã động lòng.

Dẫu sao, sửa đường lắp đèn là những lợi ích thiết thực trước mắt. Hơn nữa, vườn của Lâm Vãn có kiếm được bao nhiêu tiền đi chăng nữa thì cũng là của riêng nó. Nếu trưởng thôn có thể “vận động” về cho tập thể, mọi người đều được chia chút đỉnh, chẳng phải tốt hơn sao?

Tham lam là thứ độc tính ngoan cố nhất trong nhân tính.

Tôi nghe phong phanh những tin đó, chỉ mỉm cười. Sửa đường? Lắp đèn? Trần Kiến Quốc làm trưởng thôn bao nhiêu năm nay, đường trong làng vẫn bùn đất lầy lội, đèn đường chưa bao giờ sáng. Bây giờ sắp bầu cử mới nhớ ra để hứa hẹn sao? Hơn nữa, tiền từ đâu ra? Chút tiền trong sổ sách của thôn không đủ cho ông ta giắt răng, trừ phi ông ta đang nảy ra ý đồ khác.

Tôi bảo thím Triệu và thím Lưu để ý động tĩnh nhà Trần Kiến Quốc. Rất nhanh sau đó, thím Lưu cho tôi biết gần đây Trần Kiến Quốc đi lại rất thân thiết với một gã thầu khoán trên trấn, hình như định thầu “dự án lớn” nào đó. Gã thầu khoán họ Hồ, tiếng xấu đồn xa, chuyên nợ lương công nhân, bớt xén nguyên vật liệu, trước đây từng làm công trình ở nơi khác và để xảy ra tai nạn.

Tôi ghi nhớ trong lòng. Một tháng trước kỳ bầu cử, Trần Kiến Quốc đột ngột tuyên bố ông ta sẽ làm “việc thực tế” cho làng – tự bỏ tiền túi ra ứng trước để sửa con đường chính từ cổng làng lên trấn thành đường bê tông!

Tin tức vừa tung ra, cả làng chấn động.

“Kiến Quốc lần này bỏ vốn lớn thật đấy!”

“Xem ra ông ấy thực lòng vì làng mình!”

“Bầu cho ông ấy! Nhất định phải bầu cho ông ấy!”

Tỷ lệ ủng hộ Trần Kiến Quốc tăng vọt. Ông ta thậm chí còn chạy đến trước cổng vườn thận quyết của tôi, trước mặt bao nhiêu người mà dõng dạc nói:

“Vãn Vãn à, chuyện trước kia là bác không đúng, bác xin lỗi cháu! Đợi đường sửa xong, thận quyết của cháu vận chuyển ra ngoài cũng thuận tiện hơn, đúng không? Chúng ta hãy cùng nhau xây dựng làng quê tốt đẹp hơn!”

Tôi nhìn nụ cười giả tạo của ông ta, gật đầu:

“Tốt quá, Trưởng thôn Trần. Đường sửa xong thì ai cũng thuận tiện cả.”

Ông ta tưởng tôi đã xuống nước, đắc ý bỏ đi. Ông ta tưởng tôi không biết tiền sửa đường là do ông ta thế chấp căn lầu của nhà mình và vay nặng lãi của gã thầu khoán họ Hồ. Ông ta tưởng chỉ cần đường sửa xong, ông ta tái đắc cử trưởng thôn là có thể dùng quyền lực để bòn rút tiền từ dự án, trả nợ và kiếm một khoản lớn. Thậm chí, ông ta còn có thể đánh chủ ý lên vườn thận quyết của tôi.

Bàn tính gõ nghe rất giòn giã. Tiếc thay, ông ta đã gặp phải tôi.

Một ngày trước kỳ bầu cử, trên trấn đột nhiên có tổ công tác về, nói là để “kiểm tra nợ cấp thôn và tư cách pháp nhân của công trình”. Trần Kiến Quốc ngây người. Tổ công tác kiểm tra rất kỹ, nhanh chóng phát hiện ra vấn đề: Cái gọi là “tự bỏ tiền túi” của Trần Kiến Quốc thực chất là tự ý nhân danh ủy ban thôn để vay nặng lãi với lãi suất cắt cổ. Hơn nữa, gã thầu khoán họ Hồ mà ông ta thuê hoàn toàn không có tư cách sửa đường, vật liệu xây dựng toàn là hàng kém chất lượng.

Nghiêm trọng hơn, tổ công tác còn tìm thấy bằng chứng ông ta từng tham ô tiền cứu trợ nghèo đói và khai khống dự án trước đây. Bằng chứng thép như núi. Trần Kiến Quốc bị đưa đi ngay tại chỗ để tiếp nhận điều tra. Cuộc bầu cử đương nhiên bị hủy bỏ.

Dân làng đều ngẩn ngơ.

“Hóa ra lão ta là hạng người như vậy!”

“May mà chưa bầu cho lão!”

“Suýt nữa thì bị lừa rồi!”

Trưởng thôn mới nhanh chóng được bầu ra, là một quân nhân xuất ngũ trong làng, tính tình chính trực, uy tín rất tốt. Việc đầu tiên ông ấy làm khi nhậm chức là tuyên bố hủy bỏ “kế hoạch sửa đường” của Trần Kiến Quốc và bắt đầu thanh tra sổ sách của thôn.

Căn lầu ba tầng của Trần Kiến Quốc bị thế chấp, bọn cho vay nặng lãi ngày nào cũng đến đòi nợ. Vương Xuân Hoa khóc lóc thảm thiết, cầu xin khắp nơi nhưng không ai muốn giúp đỡ họ. Dậu đổ bìm leo, tường xiêu mọi người đẩy. Trần Đại Phú vì những chuyện trước đó cũng không còn mặt mũi nào ở lại làng, dẫn theo vợ con đi làm thuê ở nơi khác, nghe nói cuộc sống rất khó khăn.

Thời đại của nhà họ Trần kết thúc rồi.

Còn vườn thận quyết của tôi, dưới sự ủng hộ của trưởng thôn mới, được liệt vào danh sách “ngành nghề đặc sắc trọng điểm của thôn”, nhận được sự công nhận và bảo vệ chính thức. Tôi quyên góp một khoản tiền để lắp đèn đường năng lượng mặt trời và sửa sang lại nhà thờ họ. Không phải vì muốn làm từ thiện, mà là để chặn miệng những kẻ còn định nói ra nói vào. Nhìn xem, tôi kiếm được tiền nhưng không quên dân làng.

Còn Trần Kiến Quốc, nghe nói sau đó bị phán ba năm tù, nhà cửa cũng tan nát. Đáng đời.

Sau sóng gió bầu cử, cuộc sống của tôi bình lặng hơn nhiều. Không còn ai dám đến gây sự với tôi nữa. Quy mô vườn thận quyết mở rộng gấp đôi, tôi đăng ký công ty riêng, xin nhãn hiệu, việc kinh doanh ngày càng lớn mạnh. Sức khỏe của bố đã hoàn toàn bình phục, ông còn mở một tiệm trà nhỏ trên huyện, cuộc sống nhàn nhã.

Tôi cứ ngỡ mọi chuyện đã ngã ngũ. Cho đến khi người đó xuất hiện.

9

Đó là một buổi chiều mùa thu, một chiếc xe Mercedes màu đen đỗ trước cổng vườn thận quyết. Cửa xe mở ra, một người đàn ông trung niên mặc vest bước xuống, tầm hơn bốn mươi tuổi, khí chất nho nhã nhưng ánh mắt vô cùng sắc bén. Sau lưng ông ta là một thanh niên có dáng vẻ thư ký.

“Xin hỏi, Giám đốc Lâm Vãn có ở đây không?” Người đàn ông lên tiếng, giọng nói ôn hòa.

Tôi vừa hay đang ở trong vườn nên bước ra.

“Tôi chính là Lâm Vãn. Ngài là…?”

“Bỉ nhân họ Chu, Chu Văn Uyên.” Ông ta đưa danh thiếp.

Tôi nhận lấy, tim hơi chấn động.

Chủ tịch Tập đoàn Khoa học Công nghệ Sinh học Văn Uyên – Chu Văn Uyên.

Tập đoàn Văn Uyên là công ty sinh học nổi tiếng trong tỉnh, lấn sân sang nhiều lĩnh vực như dược phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thực lực vô cùng hùng hậu.

“Chào Chủ tịch Chu. Xin hỏi ngài có việc gì ạ?”

“Giám đốc Lâm, mạo muội đến thăm.” Chu Văn Uyên mỉm cười, “Tôi nghe nói về chuyện ở đây và thấy rất thú vị. Có thể vào trong xem chút không?”

“Tất nhiên, mời ngài.”

Tôi dẫn ông ta tham quan vườn. Ông ta rất chuyên nghiệp, những câu hỏi đều trúng trọng tâm, sự hiểu biết về thận quyết thậm chí còn vượt qua cả những người trồng hoa cảnh thông thường.

“Giám đốc Lâm, thận quyết của cô trồng rất tốt, chủng loại cũng rất đầy đủ.” Chu Văn Uyên tán thưởng, “Tuy nhiên, thứ tôi quan tâm không phải giá trị làm cảnh của nó.”

“Vậy là thứ gì ạ?”

“Là độc tính của nó.”

Tôi khựng bước chân lại.

“Chủ tịch Chu nói đùa rồi, thứ có độc thì có giá trị gì chứ?”

“Độc, nếu dùng đúng cách thì chính là thuốc.” Chu Văn Uyên nhìn tôi, “Thành phần độc tính của thận quyết chủ yếu là một loại alkaloid nào đó, có tác dụng ức chế nhất định đối với một số tế bào ung thư. Phòng thí nghiệm của tập đoàn chúng tôi đang nghiên cứu theo hướng này.”

Tôi đã hiểu. Ông ta nhắm đến giá trị dược dụng của thận quyết.

“Xin lỗi Chủ tịch Chu. Thận quyết của tôi chỉ dùng làm cảnh, không tham gia vào lĩnh vực dược phẩm. Hơn nữa, việc nghiên cứu phát triển dược phẩm cần lượng lớn dữ liệu lâm sàng và phê duyệt, rủi ro quá lớn, tôi không gánh nổi.”

“Rủi ro chúng tôi gánh, kinh phí chúng tôi bỏ ra, cô chỉ cần cung cấp nguyên liệu và một phần hỗ trợ kỹ thuật.” Chu Văn Uyên đưa ra điều kiện, “Giá cả gấp mười lần giá bán hiện tại của cô. Hơn nữa, chúng ta có thể ký thỏa thuận dài hạn, thanh toán trước năm năm tiền hàng.”

Gấp mười lần. Con số này đủ để khiến bất kỳ ai cũng phải dao động. Nhưng tôi thì không.

“Chủ tịch Chu, cảm ơn ngài đã ưu ái.

Nhưng tôi vẫn giữ nguyên nguyên tắc đó: Thực vật có độc không dùng làm thuốc. Tôi không muốn dính dáng đến kiện tụng chết người.”

Chu Văn Uyên nhìn sâu vào mắt tôi.

“Giám đốc Lâm là người có nguyên tắc. Tuy nhiên, nguyên tắc đôi khi cũng cần linh hoạt. Cô cứ cân nhắc thêm đi, đây là danh thiếp của tôi, nghĩ thông suốt rồi thì gọi cho tôi bất cứ lúc nào.”

Ông ta đi rồi. Thím Triệu ghé sát lại, nhỏ giọng nói: “Vãn Vãn, giá gấp mười lần đấy! Sao cháu không đồng ý?”

“Thím à, tiền là đồ tốt, nhưng có những loại tiền không thể kiếm được.” Tôi nói.

“Vì sao? Ông ta chẳng bảo rủi ro họ gánh đó thôi?”

“Ông ta nói mà thím cũng tin sao?” Tôi lắc đầu, “Thực sự xảy ra chuyện, cháu là bên cung cấp nguyên liệu, không chạy thoát được đâu. Hơn nữa, tập đoàn Văn Uyên… cháu có nghe nói qua vài chuyện về họ, không được sạch sẽ lắm.”

Thím Triệu gật đầu nửa hiểu nửa không. Tôi tưởng từ chối Chu Văn Uyên xong là mọi chuyện sẽ qua đi. Nhưng một tuần sau, lại có người đến. Lần này là mấy người mặc sắc phục, tự xưng là người của “Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm tỉnh”.

“Có người tố cáo cô ở đây trồng thực vật có độc trái phép, nghi ngờ sản xuất buôn bán chất độc hại. Đề nghị phối hợp điều tra.”

Tim tôi thắt lại. Đến rồi. Thủ đoạn của Chu Văn Uyên. Dùng biện pháp mạnh rồi đây.

10

Người của “Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm tỉnh” thái độ vô cùng cứng rắn, đòi niêm phong vườn thận quyết của tôi, mang đi tất cả mẫu vật, còn muốn đưa tôi về tiếp nhận điều tra.

“Các đồng chí, thận quyết của tôi là thực vật cảnh chính quy, có thủ tục trồng trọt hợp pháp, cũng có giấy phép tiêu thụ.” Tôi đưa ra các văn bản liên quan.

“Thực vật cảnh?” Gã đàn ông trung niên cầm đầu cười lạnh, “Nhưng chúng tôi nhận được tố cáo rằng cô đem những thực vật có độc này làm dược liệu, tiêu thụ trái phép cho các tổ chức không rõ nguồn gốc, nghi ngờ gây nguy hại đến an toàn công cộng.”

“Bằng chứng đâu ạ?”

“Bằng chứng chúng tôi sẽ tra! Bây giờ, đề nghị cô phối hợp!”

Họ bắt đầu dán giấy niêm phong, khuân vác cây trồng. Tôi không ngăn cản. Ngăn cản cũng vô dụng. Tôi lấy điện thoại ra, gọi vào một số máy.

“Giáo sư Ngô ạ, cháu Lâm Vãn đây ạ. Người của Cục Thực phẩm và Dược phẩm đến đòi niêm phong vườn của cháu, nói cháu tiêu thụ thực vật có độc trái phép để làm thuốc… Vâng, chính là thận quyết ạ. Bác có thể giúp cháu làm chứng không? Thận quyết của cháu chỉ dùng làm cảnh, chưa bao giờ bán làm dược liệu cả.”

Giáo sư Ngô ở đầu dây bên kia vô cùng tức giận: “Càn quấy! Thận quyết là thực vật cảnh phổ biến, sao lại thành trồng trọt trái phép? Tiểu Lâm cháu đừng cuống, bác sẽ liên lạc với bạn bè trên tỉnh ngay! Đây chắc chắn là có kẻ giở trò!”

Cúp máy xong, tôi lại gọi cho lãnh đạo Cục Nông nghiệp huyện, phó trấn trưởng phụ trách trên trấn, và cả phóng viên đài truyền hình thành phố từng phỏng vấn tôi trước đây. Gọi xong một vòng điện thoại, mấy tay người của “Cục Thực phẩm và Dược phẩm” kia sắc mặt bắt đầu không mấy tốt đẹp.

“Cô gọi cho ai cũng vô dụng thôi! Chúng tôi làm việc theo pháp luật!”

“Làm việc theo pháp luật, tôi ủng hộ.” Tôi nhìn họ, “Nhưng đề nghị các ông xuất trình thẻ ngành hành pháp, và cả tài liệu tố cáo cụ thể cùng văn bản lập án đối với tôi.”

Mấy tên đó nhìn nhau lúng túng.

“Thẻ chưa mang theo! Văn bản về trụ sở mà xem!”

“Vậy thì xin lỗi, không có thủ tục hợp pháp, các ông không thể niêm phong tài sản cá nhân của tôi.” Tôi chắn ngay cổng vườn, “Nếu không, tôi sẽ báo cảnh sát xử lý.”

“Cô…”

Đang lúc giằng co, mấy chiếc xe chạy tới. Giáo sư Ngô đến rồi, đi cùng còn có một vị lãnh đạo của Viện Khoa học Nông nghiệp tỉnh. Phó trấn trưởng cũng đến, dẫn theo cả người của đồn công an trấn. Phóng viên đài truyền hình thành phố cũng có mặt, vác theo máy quay. Đội hình có chút rầm rộ.

“Chuyện gì thế này?” Giáo sư Ngô vừa xuống xe đã hỏi ngay.

“Giáo sư Ngô, họ nói cháu trồng và bán thực vật có độc trái phép, đòi niêm phong ạ.” Tôi nói.

Giáo sư Ngô nhìn mấy người kia: “Các anh là người bộ phận nào? Cho tôi xem thẻ ngành.”

Mấy tên đó ấp úng. Phó trấn trưởng cũng nhíu mày: “Tôi là phó trấn trưởng phụ trách địa bàn này, sao tôi không nhận được thông báo nào? Lãnh đạo các anh là ai?”

Cuối cùng, dưới sự chất vấn của mọi người, mấy tên đó thừa nhận họ không phải người của Cục Thực phẩm và Dược phẩm tỉnh, chỉ là người của một “tổ chức giám sát dân gian” nào đó, nhận được “tố cáo của quần chúng” nên đến để “điều tra một chút”.

“Tố cáo của quần chúng? Quần chúng nào? Có tài liệu bằng văn bản không?” Phóng viên chĩa thẳng micro vào mặt họ.

“Cái này… tố cáo nặc danh…”

“Tố cáo nặc danh mà các anh dám đến niêm phong sao? Ai cho các anh cái quyền đó?” Phó trấn trưởng nổi giận, “Mạo danh nhân viên nhà nước, đây là vi phạm pháp luật! Đồn công an đâu, đưa họ về!”

Mấy tên đó hoảng hốt định chạy nhưng đã bị vây kín. Một màn kịch nực cười kết thúc chóng vánh. Nhưng tôi biết, đây mới chỉ là bắt đầu. Chu Văn Uyên sẽ không từ bỏ dễ dàng như vậy. Quả nhiên, ngày hôm sau, tôi nhận được điện thoại của ông ta.

“Giám đốc Lâm, thủ đoạn khá lắm.” Giọng Chu Văn Uyên không nghe ra vui buồn, “Tuy nhiên, cô nghĩ cô đỡ được mấy lần?”

“Chủ tịch Chu, tôi đã nói rồi, không làm là không làm. Ngài hà tất phải ép người quá đáng?”

“Tôi không phải ép người quá đáng, tôi là đang cho cô cơ hội.” Chu Văn Uyên nói, “Hợp tác với tôi, danh lợi song thu. Không hợp tác… vườn của cô, chưa chắc đã giữ được đâu.”

“Ngài cứ thử xem.” Tôi cúp máy.

Đe dọa tôi? Kiếp trước, cái chết tôi còn không sợ. Kiếp này, tôi càng không sợ. Nhưng tôi cần chuẩn bị. Chu Văn Uyên có tiền có thế, thủ đoạn sáng tối đều nhiều. Một mình tôi chưa chắc đã chống chọi được. Tôi cần đồng minh.

11

Tôi lên thành phố thăm Giáo sư Ngô.

“Tiểu Lâm, gã Chu Văn Uyên đó bác đã dò hỏi rồi, bối cảnh rất sâu, quyền thế ngút trời.” Giáo sư Ngô lo lắng, “Hắn đã nhắm đến thận quyết của cháu thì e là không đạt được mục đích sẽ không dừng tay đâu.”

“Cháu biết. Vì vậy cháu muốn nhờ Giáo sư Ngô giúp cháu một việc.”

“Cháu nói đi.”

“Cháu muốn ủy quyền quyền nghiên cứu phát triển dược dụng của thận quyết cho một tổ chức uy tín và có tâm.” Tôi nói, “Thay vì để hắn dùng thủ đoạn hèn hạ cướp đi, chi bằng cháu chủ động giao nó cho người đáng tin cậy.”

Mắt Giáo sư Ngô sáng lên: “Ý cháu là…”

“Viện Nghiên cứu Trung Dược tỉnh, hoặc là đơn vị nghiên cứu chính quy nào đó mà bác quen biết.” Tôi lấy ra sấp tài liệu đã chuẩn bị sẵn, “Đây là những ghi chép quan sát của cháu trong những năm qua về thành phần độc tính của các chủng loại thận quyết khác nhau, tuy không chuyên nghiệp nhưng có lẽ có giá trị tham khảo nhất định. Cháu hy vọng có một tổ chức chính quy nghiên cứu nó, nếu thực sự có giá trị dược dụng thì cũng có thể giúp ích cho bệnh nhân, chứ không phải trở thành công cụ trục lợi hại người của một số kẻ.”

Giáo sư Ngô xúc động nắm lấy tay tôi: “Tiểu Lâm, cháu… cháu thật sự có giác ngộ cao quá! Tốt! Tốt lắm! Bác sẽ liên lạc với viện nghiên cứu ngay! Không, bác sẽ tự mình đi chạy vạy! Nhất định sẽ tìm cho cháu một đối tác tốt nhất!”

“Cháu cảm ơn Giáo sư Ngô. Ngoài ra, cháu còn một điều kiện.”

“Cháu nói đi.”

“Tổ chức hợp tác phải hoàn toàn công khai minh bạch, mọi quá trình nghiên cứu, dữ liệu, thành quả đều phải chịu sự giám sát. Và tuyệt đối không được đưa những cái gọi là ‘dược phẩm’ chưa qua thử nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt ra thị trường.”

“Cái này là đương nhiên! Tổ chức chính quy thì đây là yêu cầu cơ bản rồi!”

“Còn nữa,” tôi dừng lại một chút, “nếu phía Chu Văn Uyên lại đến gây rắc rối, hy vọng bên đối tác có thể cung cấp một số sự… hỗ trợ.”

Giáo sư Ngô đã hiểu: “Cháu yên tâm, viện nghiên cứu cũng không phải dạng vừa đâu. Tập đoàn Văn Uyên dù có lợi hại đến mấy cũng không thể một tay che trời được.”

Có Giáo sư Ngô kết nối, mọi chuyện tiến triển rất nhanh. Viện Nghiên cứu Trung Dược tỉnh rất hứng thú với đề xuất của tôi, cử tổ chuyên gia đến khảo sát thực địa, lấy mẫu và nhanh chóng ký thỏa thuận hợp tác với tôi. Tôi góp vốn bằng kỹ thuật, chiếm 20% cổ phần danh nghĩa, không tham gia vào việc nghiên cứu cụ thể nhưng có quyền giám sát và quyền được biết. Viện nghiên cứu cam kết mọi nghiên cứu sẽ tuân thủ nghiêm ngặt đạo đức và pháp luật, tuyệt đối không vì cầu nhanh mà hy sinh sự an toàn.