Sắc mặt thầy Triệu chuyển từ đỏ sang trắng, rồi từ trắng sang xanh.

“Không… không thể nào.” Giọng thầy rất thấp, như đang nói với chính mình. “Em chắc chắn chứ?”

Tôi giơ điện thoại lên, hướng màn hình về phía thầy. “Thầy tự xem đi.”

Thầy Triệu nhìn chằm chằm vào màn hình. Một giây. Hai giây. Miệng thầy há hốc ra nhưng không phát ra tiếng.

“Sáu trăm ba mươi tám điểm.” Tôi nói, “Vượt điểm chuẩn nguyện vọng 1 sáu mươi mốt điểm.”

Tôi nhìn thầy: “Thầy Triệu, cả lớp bốn mươi bảy người, chỉ mình em đỗ nguyện vọng 1.” Tôi dừng lại một chút. “Không phải thầy nói đời em thế là hết sao?”

Môi thầy run run, không nói được lời nào.

“Không phải thầy nói em kéo chân cả lớp sao?”

“Không phải thầy nói em bị thiếu tập trung sao?”

“Không phải thầy nói ba năm không học hệ thống, độ khó sẽ rất lớn sao?”

Tôi nhấn mạnh từng chữ: “Vậy còn bốn mươi bảy học sinh được thầy dạy hệ thống suốt ba năm thì sao?”

Hội trường lặng ngắt. Thầy Triệu đứng trên bục, bản danh sách rơi xuống sàn. Thầy cúi xuống nhặt, tay run bần bật, không nhặt lên nổi. Tôi nhìn dáng vẻ đó. Ba năm rồi. Tôi đợi khoảnh khắc này suốt 1095 ngày.

9.

Thầy Triệu không trả lời câu hỏi của tôi. Thầy đứng thẳng dậy, hắng giọng, cố gắng cứu vãn tình hình.

“Em Tô Vãn đạt kết quả tốt, điều này chứng tỏ khả năng tự học của em rất mạnh.” Thầy gượng cười. “Nhưng điểm thi đại học là kết quả của nhiều yếu tố tổng hợp, không thể vì một trường hợp cá biệt mà—”

“Cá biệt?” Tôi ngắt lời thầy. Cả hội trường đều nhìn tôi. “Thầy Triệu, em có một đoạn ghi âm muốn mời mọi người cùng nghe.”

Nụ cười của thầy đông cứng. “Ghi âm gì?”

Tôi lấy điện thoại, mở tệp tin đó ra. Bốn phút mười bảy giây. Tôi nhấn nút phát. Giọng thầy Triệu vang lên —

“… Cái con bé Tô Vãn đó, thi chung Toán đứng thứ ba toàn khối… Có gì mà giỏi… Nó tự học một mình, tôi chẳng biết nó học thế nào, biết đâu là quay cóp…”

Có tiếng hít hà kinh ngạc dưới khán đài. Sắc mặt thầy Triệu biến đổi. “Em—”

“Đừng vội, vẫn chưa hết đâu.” Ghi âm tiếp tục. “… Đá loại học sinh này ra ngoài là đúng. Anh xem điểm trung bình lớp tôi lần này tăng 8 điểm so với kỳ trước. Năm ngoái tôi cũng dùng chiêu này, chuyển mấy đứa kéo chân đi, điểm trung bình tăng vọt ngay…”

Có phụ huynh đứng bật dậy: “Thầy Triệu, thế này là ý gì?”, “Chiêu gì cơ?”

Thầy Triệu giơ tay định giải thích: “Đây là… đây là cắt xén lời nói! Em ấy cố tình biên tập lại!”

“Vậy sao?” Tôi nhìn thầy. “Vậy còn đoạn này thì sao?”

Ghi âm tiếp tục: “… Mẹ nó á? Tôi nói với mẹ nó là con bé có thể bị hội chứng thiếu tập trung, mẹ nó đồng ý ngay. Phụ huynh sợ nhất là con mình có bệnh, cứ nói ‘thiếu tập trung’ là họ chẳng dám nghi ngờ gì cả… Hai mươi năm rồi, loại phụ huynh nào tôi mà chẳng gặp qua…”

Người mẹ của tôi ngồi đó, toàn thân run rẩy, bàn tay nắm chặt. Tôi nhấn tạm dừng.

“Thầy Triệu.” Tôi nhìn thầy. “Hội chứng thiếu tập trung là do thầy bịa ra.” Môi thầy tái nhợt. “Thầy không đuổi em đi vì em kém. Thầy đuổi em vì em chỉ ra lỗi sai của thầy, khiến thầy mất mặt.”

Thầy không nói gì.

“Rồi thầy nói với mẹ em rằng em ‘có thể bị thiếu tập trung’. Mẹ em tin. Mẹ đánh em. Đến tận bây giờ mẹ vẫn tự trách.” Tôi quay sang các phụ huynh dưới khán đài. “Thưa các cô chú, đoạn ghi âm là nguyên vẹn, không hề cắt xén, từ đầu đến cuối 4 phút 17 giây. Con có thể gửi tệp gốc cho bất cứ ai để xác minh.”

Hội trường bùng nổ. “Tôi đã nói sao lần này điểm lại thấp thế này!”, “Thầy nói con tôi có hy vọng đỗ nguyện vọng 1, kết quả thiếu tận 20 điểm!”, “Loại giáo viên này mà cũng đi dạy học được sao?”

Thầy Triệu giơ tay muốn ổn định tình hình: “Mọi người nghe tôi giải thích—”

“Còn một chuyện nữa.” Tôi không để thầy nói hết. “Trong số phụ huynh ở đây, có ai từng chuyển cho thầy Triệu hai trăm tệ mỗi tháng làm ‘phí phụ đạo sau giờ học’ không ạ?”

Im lặng một giây. Rồi mẹ của Trần Vũ đứng dậy: “Tôi có chuyển.”

“Tôi cũng có.

”

“Nhà tôi đóng từ năm lớp 10.”

Từng người một, hơn ba mươi phụ huynh giơ tay. Mặt thầy Triệu trắng bệch.

“Thầy Triệu.” Tôi nói, “Bốn mươi bảy học sinh, ba mươi hai phụ huynh đóng phí học thêm. Mỗi tháng hai trăm, ba năm là hai mươi ba vạn tệ. Không hóa đơn. Không phê duyệt của trường. Tất cả chuyển vào WeChat cá nhân của thầy.”

Tôi lấy điện thoại, đưa ra các ảnh chụp màn hình chuyển khoản thu thập được. “Đây là một phần chứng cứ. Thời gian, số tiền, số tài khoản, tất cả đều khớp.”

“Em— em vu khống!” Thầy Triệu hét lên, nhưng giọng thầy run rẩy.

“Vu khống?” Tôi nhìn thầy. “Thầy thu tiền suốt ba năm, thầy cho phụ huynh cái gì? Cái gọi là ‘phụ đạo’ là gì? Là cho học sinh biết trước đáp án thi mô phỏng để điểm số trông cho đẹp. Đúng không?”

Thầy Triệu há miệng, rồi lại ngậm lại. Thầy không nói được lời nào vì thầy biết tôi nói đúng.

“Bốn mươi bảy phụ huynh đóng tiền ba năm, đổi lấy con số không nguyện vọng 1.” Tôi nhấn mạnh, “Thầy Triệu, thầy làm ăn hời quá nhỉ.”

Phụ huynh bắt đầu lớn tiếng chất vấn. “Triệu Đức Minh! Trả tiền đây!”, “Con tôi mất trắng ba năm!”, “Loại giáo viên này sao vẫn còn ở đây?”

Chủ nhiệm khối Tôn Kiến Quốc ngồi hàng đầu, sắc mặt xanh mét. Ông đứng dậy cố gắng kiểm soát: “Mọi người bình tĩnh, chuyện điểm số chúng tôi sẽ xác minh lại—”

“Xác minh?” Tôi quay sang ông. “Thầy Tôn, thầy có biết chuyện thầy Triệu thu tiền học thêm không?”

Tôn Kiến Quốc sững sờ: “Tôi… tôi không rõ.”

“Thầy không rõ?” Tôi cười, “Thầy Triệu là giáo viên chủ nhiệm xuất sắc do thầy đề cử. Tỉ lệ đỗ của lớp thầy bị làm giả, mà thầy không hề nhận ra sao?”

Mặt Tôn Kiến Quốc cũng trắng bệch: “Tôi… tôi thực sự không biết.”

“Vậy thầy có biết chuyện em thi chung đạt hạng ba toàn khối nhưng tên không có trong bảng vàng không?” Ông không trả lời. “Vì thầy Triệu nói em ‘không tính là học sinh lớp thầy’. Cho nên trên bảng vàng toàn khối, vị trí thứ 41 là một khoảng trống.”

Tôi lấy từ trong cặp ra một bức ảnh — ảnh chụp bảng vàng năm đó. “Trong ảnh này, giữa hạng 40 và 42 là một khoảng trống. Khoảng trống đó là của em.”

Hội trường hoàn toàn hỗn loạn. Phụ huynh vây lấy thầy Triệu chất vấn. Chiếc sơ mi trắng của thầy đã thấm đẫm mồ hôi. Thầy lùi lại một bước, rồi lại một bước, cho đến khi dồn vào góc bục giảng.

“Mọi người nghe tôi giải thích… tôi giải thích…” Không ai nghe thầy giải thích nữa. Chu Tư Tư ngồi hàng thứ hai, cúi gầm mặt, người run rẩy. Mẹ cậu ta đứng bên cạnh, sắc mặt còn tệ hơn thầy Triệu. Ba năm tiền học thêm. Đổi lấy một kết quả thậm chí không chắc đỗ nguyện vọng 2. Nước mắt Chu Tư Tư rơi xuống. Nhưng khoảnh khắc đó, tôi không hề thương hại cậu ta. Vì tôi vẫn nhớ bức ảnh chụp màn hình kia.

“Đây chính là kết cục của việc không nghe lời.”

Bây giờ, đứa không nghe lời là tôi lại đỗ nguyện vọng 1. Còn những kẻ nghe lời suốt ba năm thì sao?

10.

Buổi họp vẫn chưa kết thúc. Thầy Triệu vẫn trên bục, cố giải thích với giọng khàn đặc: “Mọi người hiểu lầm rồi… phí học thêm là tự nguyện… tôi không hề ép buộc…”

“Tự nguyện?” Một phụ huynh nam đứng phắt dậy, “Ông nói không đóng thì không được phụ đạo! Không đóng thì ngồi bàn cuối! Thế mà gọi là tự nguyện à?”

“Trả tiền đây!”

“Phải trả lại hết tiền!”

Đúng lúc đó, cửa hội trường bị đẩy ra. Ba người bước vào. Người đi đầu mặc một chiếc áo khoác sẫm màu, trước ngực đeo thẻ công tác.

“Xin hỏi, ai là thầy Triệu Đức Minh?”

Hội trường ngay lập tức chìm vào im lặng. Thầy Triệu nhìn những người mới đến, sắc mặt xám ngoét.

“Các vị là——”

“Ban Thanh tra Sở Giáo dục thành phố. Chúng tôi nhận được đơn tố cáo, cần xác minh một số vấn đề với thầy.”

Người đó nhìn quanh cảnh tượng hỗn loạn trong hội trường. “Xem ra, chúng tôi đến rất đúng lúc.”

Chân thầy Triệu nhũn ra. Thầy bám chặt lấy bục giảng, không ngã gục xuống, nhưng tất cả mọi người đều nhìn thấy — đầu gối thầy đang run rẩy.

“Tố cáo… tố cáo gì cơ?”