Chiều thứ hai, một đứa bé trong trại bị ném xuống mương vì dám trộm rau luộc từ nồi nhà bên. Nó khóc. Mẹ nó khóc. Gã đàn ông đánh nó không khóc – chỉ chửi, rồi vác dao ra băm rau tiếp như chưa có gì xảy ra.

Marcus nhìn thấy. Cậu đứng sau xe gỗ, cách đó hai dãy trại, tay cầm khúc than nhỏ.

Cậu không can thiệp.

Nhưng mắt cậu dừng lại lâu hơn thường lệ.

Gã đàn ông tên là Doyle. Là người hay gõ trống mỗi phiên chợ. Nhưng cũng là kẻ đã từng đánh Brin suýt gãy tay chỉ vì dẫm vào lưỡi cuốc của hắn.

Gã nổi tiếng cục. Dễ lên cơn. Dễ kéo dao. Dễ mất kiểm soát.

Ba giờ sau, Marcus tìm đến Brin. Đưa cho cậu một mẩu giấy nhỏ, chữ nguệch ngoạc – không phải để đọc, mà để bị hiểu sai.

Trên đó viết: “Nó bán đồ sang phía Do Thái, để lại cả tên mày.”

Brin đọc xong, ngẩng lên nhìn Marcus.

“Chắc chứ?”

Marcus không nói gì.

Cậu chỉ nhún vai.

Và bỏ đi.

Brin không đi hỏi ai. Nhưng cậu ta kể lại với Finn – một tay buôn cỏ khô và bọc da cũ. Từ Finn, tin đồn được sửa lại thành: “Doyle bán thông tin về Brin cho Whitmore.” Thêm vài tai nghe lỏm. Thêm một bữa rượu rẻ. Thêm một tiếng thở dài đúng lúc. Và ba ngày sau, Doyle bắt đầu thấy có người nhìn mình lâu hơn khi đi ngang.

Brin không dám ra mặt đánh Doyle. Nhưng cậu ta làm điều khác: bắt đầu để một con dao cắm lộ trong ống quần. Mỗi sáng đi ngang lều Doyle, cậu lại khạc một cái.

Một ngày, Doyle chặn Brin lại.

“Có chuyện gì?”

“Không.

Không có gì.”

“Nhưng mày nhìn tao.”

“Tao nhìn mặt trời.”

“Tao không phải mặt trời.”

“Nhưng mày che nắng giỏi.”

Doyle nheo mắt. Hắn không biết chuyện gì. Nhưng cái cảm giác ấy – cảm giác bị nhiều hơn một người nghĩ đến – bắt đầu len vào tâm trí.

Tối hôm đó, Doyle không ngủ trong lều. Hắn đem chăn ra nằm cạnh xe ngựa, mắt không rời khỏi cửa. Không có ai tới.

Sáng hôm sau, Doyle mang đồ sang đổi bên khu trại người Do Thái. Nhưng lần này, hắn không dám nói tên thật.

Marcus ngồi cách đó hai dãy, tay nghịch sợi dây gai.

Cậu không cười.

Cậu chỉ viết một câu trong đầu:

Khi ai đó tin có kẻ thứ ba đang nhìn, họ tự cắt đi hai cánh tay của chính mình.

Cậu không nói dối. Không hề.

Cậu chỉ để người khác nối các mảnh rời của sợ hãi lại thành một câu chuyện hoàn chỉnh.

Và nếu câu chuyện đó khiến một kẻ ngừng đánh người – thì ai có thể trách kẻ đã không nói gì?

Tối hôm ấy, Mary nhìn con ngồi cặm cụi khâu lại ống tay áo cũ.

“Con đi đâu hôm nay?” bà hỏi, giọng đã bớt ho.

“Con ngồi chỗ cũ. Không ai nói gì.”

“Vậy sao con ghi gì đó vào mảnh gỗ?”

“Con nghĩ họ định nói, nhưng chưa nói ra.”

Mary ngẫm một lúc, rồi khẽ gật.

Bà không hỏi thêm. Nhưng trong lòng xuất hiện một nỗi bất an mới: con trai bà bắt đầu nghe thấy cả những điều chưa được thốt ra.

Và biết cách khiến người khác tự nói thay phần của mình.