Có những khoảng cách không đo bằng mét, bằng cây số, mà đo bằng sự im lặng và bóng lưng của một người. Khi có người thứ ba bước vào câu chuyện, con đường quen thuộc bỗng trở nên chật chội với ba người, nhưng lại mênh mông hun hút với kẻ đi sau cùng.

Từ nhà tôi đến trường huyện dài đúng ba cây số rưỡi.

Nếu đạp xe tà tà, vừa đi vừa buôn chuyện trên trời dưới đất với Duyên, thì chỉ mất khoảng hai mươi phút. Hai mươi phút đó là khoảng thời gian "vàng ngọc" của tôi. Đó là lúc tôi được độc quyền nghe Duyên kể về con mèo mướp nhà nó mới đẻ, về bà cô dạy Văn khó tính, hay về những giấc mơ kỳ quặc của nó.

Nhưng dạo gần đây, ba cây số rưỡi đó bỗng nhiên dài ra như vô tận. Dài như một dải lụa buồn tẻ mà tôi cứ phải mải miết đạp mãi không thấy đích.

Nguyên nhân của sự "giãn nở" không gian này có một cái tên rất kêu: Thiên Huy.

Huy là đàn anh lớp 11A, trường chuyên của huyện. Hắn ta hội tụ tất cả những gì mà một thằng con trai lớp 9 đang vỡ giọng như tôi không có: Cao ráo, đeo kính cận trí thức, da trắng, và đặc biệt là biết chơi đàn guitar.

Nghe đồn hôm văn nghệ 20/11 vừa rồi, Huy ôm đàn hát làm khối cô nàng lớp dưới chết mê chết mệt. Và trớ trêu thay, trong số những "nạn nhân" của tiếng đàn ấy, dường như có cả Duyên.

Sự xuất hiện của Huy trên con đường đi học của chúng tôi diễn ra một cách tình cờ nhưng đầy toan tính.

Chiều hôm ấy, tan học, tôi dắt xe ra cổng đợi Duyên như mọi khi. Con ngựa sắt già nua của tôi vẫn kêu cọt kẹt nằm im lìm chờ đợi chủ nhân.

Duyên bước ra. Nhưng nó không đi một mình. Đi bên cạnh nó là Huy. Hắn dắt chiếc xe đạp mini Nhật màu xanh ngọc bích, sáng loáng, giỏ xe còn gắn mấy bông hoa giả trang trí.

- A, Tèo đấy hả? - Duyên gọi tôi - nó vẫn quen gọi tôi là Tèo, dù tên thật của tôi là Nam. - Giới thiệu với ông, đây là anh Huy. Anh ấy ở xóm Chợ, cùng đường về với tụi mình nè.

Huy mỉm cười, nụ cười tỏa nắng đúng chuẩn "hot boy":

- Chào em. Anh nghe Duyên kể về em nhiều rồi.

Tôi lí nhí chào lại, trong lòng dâng lên một cảm giác bất an khó tả. "Cùng đường về"? Xóm Chợ nằm tít đằng kia, phải đi vòng một đoạn xa lắc mới về đến xóm Chùa. Hắn ta bị mù đường hay bị... mù quáng vì tình?

Và thế là, đội hình xe đạp đôi quen thuộc bị phá vỡ. Chúng tôi trở thành "xe đạp ba".

Huy và Duyên đi trước, song song nhau. Tôi - như một kẻ thừa thãi, một cái đuôi không mong muốn - lầm lũi đạp xe theo sau.

Gió chiều thổi ngược, mang theo tiếng cười nói rôm rả của hai người phía trước tạt vào mặt tôi.

- Anh Huy đàn hay ghê. Hôm nào anh dạy em bấm hợp âm Fa trưởng nha, em bấm mãi toàn bị tịt. - Giọng Duyên lảnh lót, nghe ngọt như mía lùi.

- Dễ ợt à. Hôm nào rảnh anh qua nhà chỉ cho. Ngón tay em thon thế kia, tập đàn nhanh lắm. - Huy đáp, giọng trầm ấm, đầy vẻ cưng chiều.

Tôi nghiến răng ken két. "Ngón tay thon"? Hồi xưa tôi với Duyên toàn dùng ngón tay đó bốc đất nặn pháo, có thấy ai khen thon đâu?

Tôi cố đạp nhanh hơn để bắt kịp họ, định chen vào câu chuyện bằng một chủ đề gì đó thật ngầu.

- Ê Duyên! - Tôi nói to. - Hôm qua tao mới bẫy được con chuột đồng to lắm!

Một khoảng lặng bao trùm.

Huy quay lại nhìn tôi, ánh mắt hơi ngạc nhiên pha chút buồn cười. Duyên thì đỏ mặt, quay xuống lườm tôi một cái:

- Vô duyên! Đang nói chuyện nghệ thuật, ông lôi chuột bọ vào làm gì?

Tôi chưng hửng, tụt lại phía sau. "Nghệ thuật"? Từ bao giờ Duyên lại quan tâm đến nghệ thuật? Chẳng phải nó vẫn thích nghe tôi kể chuyện ma và bắt dế sao?

Tôi nhìn cái lưng áo sơ mi trắng phẳng phiu của Huy, rồi nhìn cái áo đồng phục hơi cháo lòng và lấm tấm vết mực của mình. Tôi nhìn chiếc xe mini Nhật êm ru của hắn, rồi nghe tiếng xích xe lạch cạch, lạch cạch thảm hại của mình.

Tự nhiên, tôi thấy mình nhỏ bé và quê mùa kinh khủng.

Tôi như một chú vịt bầu lạc vào giữa bầy thiên nga. Tôi không biết nói về hợp âm, về nhạc Trịnh, hay về những cuốn tiểu thuyết lãng mạn mà họ đang bàn tán. Thế giới của họ lấp lánh và bay bổng. Còn thế giới của tôi chỉ có bi ve, ná thun và những trò nghịch dại.

Con đường đê hôm nay sao mà gió to thế. Gió thổi rát cả mặt, hay là do mắt tôi đang cay?

Đến ngã ba cây gạo, Huy rẽ về hướng xóm Chợ sau khi đã đi vòng một đoạn xa tít tắp chỉ để được đi cùng Duyên.

- Tạm biệt Duyên nhé. Mai anh đợi ở đây. - Huy vẫy tay.

- Dạ, bai bai anh! - Duyên vẫy lại, miệng cười tươi rói, mắt lấp lánh như sao.

Khi bóng Huy khuất hẳn, Duyên mới quay lại, chờ tôi đạp tới.

- Sao nãy giờ ông đi chậm như rùa vậy? - Duyên hỏi hồn nhiên.

Tôi nhìn nó. Cái mặt nó vẫn hớn hở, chẳng hề nhận ra nãy giờ nó đã bỏ rơi tôi một quãng xa lắc lơ về mặt cảm xúc.

- Xe tao tuột xích. - Tôi nói dối, giọng cộc lốc.

- Thế à? Mai bảo bố sửa đi. À mà nè, anh Huy nói chuyện hay ghê hén? Ảnh biết nhiều thứ lắm...

Duyên thao thao bất tuyệt về "anh Huy" suốt quãng đường còn lại về nhà. Tôi chỉ ừ hữ cho qua chuyện. Những lời khen ngợi của nó như những mũi kim châm vào lòng tự trọng của thằng con trai mới lớn.

Về đến cổng nhà, tôi quăng cái xe cái "rầm", đi thẳng vào buồng, bỏ cơm tối.

Tôi nằm vắt tay lên trán, nhìn ra cửa sổ. Con đường đi học ngày mai hiện ra trong tâm trí tôi, dài dằng dặc và cô độc. Tôi sợ. Sợ cái cảnh phải đi sau lưng họ. Sợ phải nhìn thấy Duyên cười với một người khác mà nụ cười đó không dành cho tôi.

Hóa ra, thất tình dù là tình đơn phương chưa kịp ngỏ, không đau đớn như bị dao cứa. Nó chỉ là một cảm giác trống rỗng, hụt hẫng như khi ta bước hụt một bậc cầu thang trong bóng tối.

Và tôi nhận ra, con đường đi học bỗng nhiên xa quá, không phải vì cây số tăng lên, mà vì người bạn đồng hành của tôi... hình như đang rẽ sang một hướng khác, nơi tôi không có vé để đi cùng.

Khi bạn không có đàn guitar, không có xe đạp đẹp, và cũng chẳng có chiều cao lý tưởng, bạn còn lại gì để chiến đấu cho trái tim mình? Câu trả lời của những chàng trai 15 tuổi mộng mơ và có phần ngốc nghếch thường là: Thơ ca.

Người ta bảo "Con cóc trong hang con cóc nhảy ra", còn tôi thì nhảy vào hố sâu của sự lãng mạn vụng về.

Sau thất bại thảm hại trước "thế lực thù địch" mang tên Huy guitar, tôi quyết định thay đổi chiến thuật.

Tôi tự nhủ: "Hắn có âm nhạc, thì mình có văn chương. Hắn gảy đàn tưng tưng, thì mình sẽ gieo vần lãng mạn. Con gái thời nay theo như sách báo nói thường chết mê chết mệt những chàng thi sĩ có tâm hồn sâu sắc."

Thế là tôi bỏ tiền ăn sáng một tuần để mua một quyển sổ tay bìa da màu đen, loại xịn nhất ở cửa hàng văn phòng phẩm thị trấn. Quyển sổ dày dặn, giấy thơm mùi gỗ, trông đầy vẻ bí hiểm và tri thức.

Tôi bắt đầu sự nghiệp thi ca của mình vào những đêm khuya thanh vắng.

Nhưng hỡi ôi, làm thơ khó hơn tôi tưởng. Những vần thơ trong đầu tôi thì bay bổng như mây, nhưng khi đặt bút xuống giấy thì nó rụng lộp độp như sung rụng.

Tác phẩm số 1: Vịnh cái kẹp tóc

"Duyên ơi cái kẹp trên đầu

Xanh xanh đỏ đỏ như màu... con tôm

Nhìn em anh muốn... ôm hôn

Nhưng sợ em tát nên thôi đi về."

Đọc lại, tôi muốn tự tát vào mặt mình. Thơ với thẩn gì mà nghe như vè nói láo. Cái vần "tôm - hôn" nghe thật sự phàm tục. Xé.

Tác phẩm số 2: Nỗi buồn xe đạp (Lấy cảm hứng từ vụ đi ba người)

"Xe Huy bóng loáng màu xanh

Xe anh gỉ sét mong manh giữa đường

Duyên ngồi phía trước dễ thương

Anh đạp phía sau... chán chường làm sao."

Bài này khá hơn một chút, tả thực, giàu cảm xúc - cảm xúc ghen tuông. Tôi quyết định chép nó vào quyển sổ bìa đen, nắn nót từng chữ một bằng mực tím.

Cứ thế, mỗi ngày tôi lại "đẻ" ra một, hai bài thơ con cóc. Quyển sổ tay dần dày lên với những tâm tư thầm kín, những nỗi hờn giận vu vơ và cả cái tên "Duyên" được viết cách điệu bằng đủ mọi phông chữ hoa lá hẹ.

Tôi giấu quyển sổ ấy kỹ như mèo giấu... mỡ. Ở lớp, tôi kẹp nó giữa quyển sách Giáo dục công dân - môn học ít ai đụng tới nhất. Ở nhà, tôi nhét nó dưới gối. Nó là bảo vật, là vũ khí bí mật mà tôi định sẽ tung ra vào một ngày đẹp trời nào đó để hạ gục trái tim Duyên.

Nhưng người tính không bằng trời tính, và đặc biệt là không bằng cái tay táy máy của thằng Tí.

Hôm ấy là giờ ra chơi. Tôi xuống căng tin mua ổ bánh mì. Thằng Tí ở lại lớp, buồn mồm buồn miệng thế nào mà nó lại lục cặp tôi để tìm truyện tranh Dũng sĩ Hesman.

Nó không tìm thấy Hesman, nhưng nó tìm thấy quyển Giáo dục công dân dày cộp. Và khi nó cầm lên rũ rũ, quyển sổ tay bìa đen rơi ra bộp một cái xuống bàn.

Khi tôi hớn hở gặm ổ bánh mì quay trở lại lớp, một cảnh tượng kinh hoàng đập vào mắt tôi.

Thằng Tí đang đứng trên bục giảng. Trên tay nó là quyển sổ bìa đen của tôi. Bên dưới, lũ bạn nhao nhao như ong vỡ tổ.

- Trật tự! Trật tự! - Tí gõ thước kẻ xuống bàn giáo viên, mặt hớn hở như bắt được vàng. - Sau đây, xin mời các bạn thưởng thức tuyệt phẩm thi ca của nhà thơ... Nam "thất tình"!

Máu trong người tôi đông cứng lại. Ổ bánh mì rơi khỏi miệng.

- Đừng!!! - Tôi hét lên, lao về phía bục giảng.

Nhưng đã muộn. Tí dõng dạc đọc to, giọng diễn cảm đến mức đáng ghét:

"Duyên ơi sao chẳng nhìn tôi

Mà nhìn thằng khác, tôi... sôi cả lòng

Tôi chờ tôi đợi tôi mong

Huy kia biến mất cho xong cuộc tình!"

Cả lớp cười rần rần. Tiếng cười vang dội, đập vào tường, dội ngược lại vào màng nhĩ tôi ong ong. Mấy thằng con trai đập bàn đập ghế cười ngặt nghẽo. Mấy đứa con gái thì che miệng khúc khích.

Tôi chết điếng. Tôi chỉ muốn sàn nhà nứt ra một cái lỗ để tôi chui xuống ngay lập tức. Bí mật sâu kín nhất, những rung động ngây ngô và xấu hổ nhất của tôi, giờ đây bị phơi bày trần trụi trước ánh sáng ban ngày và tiếng cười cợt nhả.

Tôi lao lên, giật phăng quyển sổ từ tay thằng Tí.

- Mày quá đáng vừa thôi! - Tôi gầm lên, mắt đỏ ngầu, nước mắt chỉ chực trào ra vì uất ức.

Thằng Tí sững lại. Nó thấy vẻ mặt của tôi, nụ cười trên môi nó tắt ngấm. Nó nhận ra nó vừa đi quá giới hạn của một trò đùa.

- Tao... tao chỉ định đùa chút thôi... - Nó lắp bắp.

Nhưng tôi không nghe thấy gì nữa. Tôi quay lại nhìn xuống lớp.

Và tôi gặp ánh mắt của Duyên.

Duyên không cười. Nó ngồi im ở bàn đầu, đôi mắt mở to nhìn tôi trân trối. Khuôn mặt nó đỏ bừng, không biết vì xấu hổ thay cho tôi hay vì bất ngờ khi biết mình là nhân vật chính trong những vần thơ ngớ ngẩn đó.

Tôi không đủ can đảm để nhìn nó quá ba giây. Tôi ôm quyển sổ, chạy vụt ra khỏi lớp.

Tôi chạy ra sau gốc cây bàng vuông, ngồi thụp xuống, thở dốc. Sự xấu hổ thiêu đốt da mặt tôi. Thế là hết. Hết thật rồi. Duyên sẽ nghĩ tôi là một thằng hâm, một kẻ bám đuôi bệnh hoạn, một gã làm thơ dở tệ. Hình tượng "ngầu lòi" mà tôi cố gắng xây dựng bấy lâu nay đã sụp đổ hoàn toàn.

Một lúc sau, có tiếng bước chân nhẹ nhàng đi tới. Tiếng lá khô vỡ vụn dưới gót giày.

Tôi không ngẩng đầu lên, vùi mặt vào đầu gối:

- Mày đi đi Tí. Tao không muốn nói chuyện với mày.

- Là tui. - Một giọng nói nhẹ nhàng vang lên.

Tôi giật bắn mình. Duyên.

Duyên đứng đó, tà áo dài trắng im lìm trong gió trưa. Nó nhìn tôi, rồi nhìn quyển sổ nát bươm trong tay tôi - tôi đã vò nát nó trong cơn giận.

- Ông... làm thơ thật hả? - Duyên hỏi, giọng không có vẻ gì là chế giễu.

Tôi im lặng, mặt nóng ran.

- Tí nó đọc... nghe cũng vần phết đấy chứ. - Duyên ngồi xuống bên cạnh tôi, cách một khoảng vừa đủ.

- Mày đừng có an ủi đểu. - Tôi lí nhí. - Thơ con cóc. Thơ rác rưởi.

Duyên im lặng một lúc, rồi khẽ nói:

- Nhưng mà... tui không biết ông ghét anh Huy đến thế.

- Tao không ghét! - Tôi cãi bướng. - Tao chỉ... tao chỉ thấy mày thay đổi thôi.

- Tui đâu có thay đổi. - Duyên bứt một ngọn cỏ gà, vân vê trên tay. - Chỉ là anh Huy biết nhiều thứ hay ho, tui muốn học hỏi thôi. Nhưng mà...

Nó ngập ngừng một chút rồi quay sang nhìn thẳng vào mắt tôi, mỉm cười:

- Anh Huy đàn hay, nhưng anh ấy không biết làm thơ tặng tui. Dù thơ... hơi ghê một chút.

Tôi ngớ người ra. Hơi ghê? Ờ thì ghê thật. Nhưng ý nó là... nó ghi nhận?

- Quyển sổ đó... - Duyên chỉ vào tay tôi. - Đừng xé nha. Cho tui mượn đọc được không? Tui hứa không cười đâu.

Tôi nhìn quyển sổ nhàu nát, rồi nhìn Duyên. Trong ánh mắt trong veo của nó, tôi không thấy sự thương hại, mà thấy một chút tò mò và một chút ấm áp.

Tôi chần chừ, rồi đưa quyển sổ cho nó.

- Đọc xong cấm méc ai. Cấm... cấm chê.

Duyên cầm lấy quyển sổ, ôm vào lòng như ôm một báu vật dù nó chỉ là tập hợp những vần thơ thảm họa.

- Ừ, hứa. Vào lớp đi, sắp trống rồi.

Duyên đứng dậy đi trước. Tôi lững thững theo sau.

Nhìn bóng lưng Duyên, tôi chợt nhận ra: Có thể tôi không thắng được Huy Guitar bằng tài năng nghệ thuật, nhưng tôi vừa ghi được một điểm bằng sự "liều mạng" và chân thành dù là do tai nạn.

Và quan trọng nhất, bí mật đã được bật mí. Tôi không còn phải giấu giếm nữa. Giờ đây, cả thế giới - tức là lớp 9A, đều biết tôi thích Duyên. Và Duyên cũng biết.

Điều đó, lạ lùng thay, lại khiến tôi cảm thấy nhẹ nhõm như vừa trút được cả tấn đá trên vai.

Chỉ có điều, chiều nay về nhà, tôi phải tính sổ với thằng Tí sún. Ít nhất cũng phải bắt nó khao một chầu kem đậu xanh để đền bù tổn thất tinh thần này.