Tuổi 15 giống như một chiếc áo đang chật dần. Chúng ta bắt đầu chú ý đến vẻ bề ngoài của mình một cách thái quá và thường xuyên đưa ra những quyết định về thời trang mà sau này nhìn lại chỉ muốn đào một cái hố để chui xuống.

Thằng Tí cũng không ngoại lệ. Sau cú sốc về chiếc kẹp tóc, nó quyết định phải thực hiện một cuộc "cách mạng hình ảnh". Và thảm họa bắt đầu từ mái tóc.

Sáng thứ Tư, thằng Tí đến lớp với một cái đầu làm cả lớp 9A chấn động.

Bình thường, tóc thằng Tí thuộc dạng "rừng xà nu", rễ tre cứng quèo, chĩa ra bốn phương tám hướng như lông nhím. Mỗi lần nó ngủ dậy, đầu nó trông y hệt cái tổ chim. Vậy mà hôm nay, cái tổ chim ấy đã biến mất.

Thay vào đó là một mái tóc được rẽ ngôi giữa thẳng tắp, chia đôi vầng trán đang lấm tấm mụn của nó thành hai phần bằng nhau chằn chặn. Hai mái tóc được ép sát vào da đầu, bóng lộn, vuốt cong xuống che bớt hai bên thái dương, trông giống hệt hai cánh cửa sổ đang khép hờ.

Nó bước vào lớp, mặt vênh lên, dáng đi cứng ngắc vì sợ gió thổi bay mất nếp tóc.

Tôi đang uống nước, nhìn thấy nó mà suýt sặc.

- Mày... mày bị cái gì rớt trúng đầu hả Tí? - Tôi hỏi, mắt trố lồi ra.

Thằng Tí lườm tôi - cố gắng lườm một cách lãng tử nhưng thất bại vì mắt nó vốn ti hí:

- Đồ nhà quê! Đây là kiểu "đầu quyển vở", mốt nhất bây giờ đấy. Anh Bo Đan Trường để kiểu này, mày không xem Tivi à?

Tôi nhìn kỹ cái "quyển vở" trên đầu nó. Ừ thì đúng là giống Đan Trường thật, nhưng là Đan Trường phiên bản "lỗi". Tóc Đan Trường bồng bềnh lãng mạn, còn tóc thằng Tí thì bết dính vào nhau vì một chất lỏng bí ẩn nào đó.

- Mày bôi cái gì lên tóc mà bóng thế? Mỡ lợn à? - Tôi chun mũi ngửi ngửi.

- Bậy! - Tí thì thào, nhìn dáo dác xung quanh. - Tao trộm ít brillantine của ông chú tao đấy. Loại xịn, thơm phức mùi hoa nhài, thấy không?

Duyên đi tới, nhìn cái đầu của Tí, nó bụm miệng cười rung cả vai:

- Trời ơi Tí ơi! Nhìn ông giống mấy ông hội đồng trong phim quá à! Gian ác dễ sợ!

Mặc kệ lời chê bai của bạn bè, Tí vẫn kiên định với hình tượng mới. Cứ năm phút một lần, nó lại lôi trong túi quần ra cái lược nhựa nhỏ xíu bị gãy mất hai răng, soi vào cái gương tròn bé tí tẹo giấu dưới ngăn bàn để chải chuốt.

Chải sang trái. Chải sang phải. Vuốt. Vuốt.

Nó nâng niu mái tóc chẻ đôi ấy như thể đó là di sản văn hóa thế giới.

Nguyên nhân sâu xa của cuộc cách mạng này, dĩ nhiên, vẫn là vì Tiểu Mai.

Trong lá thư mới nhất Mai gửi về kèm theo tấm ảnh chụp Mai đứng ở công viên Đầm Sen, Mai có viết một câu bâng quơ: "Dạo này con trai thành phố hay để tóc hai mái giống ca sĩ, nhìn lãng tử lắm Tí ạ. Tí để kiểu đó chắc hợp."

Chỉ một câu nói của "người phương xa", thằng Tí sẵn sàng biến mình thành trò cười cho cả lớp. Tình yêu hoặc là tình bạn cấp cao đúng là có sức mạnh làm mù quáng con người ta, và làm mù quáng cả thẩm mỹ.

Bi kịch thực sự xảy ra vào tiết thể dục chiều hôm đó.

Môn học hôm nay là Nhảy xa. Thầy giáo Thể dục - người nổi tiếng nghiêm khắc và ghét nhất sự lôi thôi - bắt cả lớp xếp hàng tập chạy đà.

Đến lượt Tí.

Nó đứng ở vạch xuất phát, đưa tay vuốt lại hai mái tóc đẫm sáp thơm, hít một hơi thật sâu để lấy phong độ.

- Chạy! - Thầy hô.

Tí lao đi như một cơn lốc. Gió rít bên tai. Và hỡi ôi, định luật vật lý không chừa một ai, kể cả "Đan Trường xóm Chùa".

Gió mạnh đã thổi tung mái tóc rẽ ngôi "bê tông cốt thép" của nó. Hai mái tóc đang ốp sát bỗng dựng ngược lên, rồi rũ rượi xòa xuống che kín cả hai mắt nó như cái rèm cửa bị sập.

Tí đang chạy đà ngon trớn bỗng nhiên tối sầm mặt mũi. Nó hoảng loạn, hai tay quờ quạng, chân nọ đá chân kia.

BỊCH!

Thay vì giậm nhảy vào hố cát, thằng Tí vấp chân ngã sấp mặt ngay trước vạch vôi. Cả người nó trượt dài, cày xuống đất một đường như máy ủi.

Cả lớp cười ồ lên như vỡ chợ.

Thầy giáo Thể dục chạy lại, vừa lo vừa buồn cười, nhìn cái đầu tóc rũ rượi dính đầy cát và cỏ khô của Tí:

- Em định đi thi Hoa hậu hay đi học thể dục hả Tí? Tóc tai kiểu gì mà như con ma xó thế kia? Đi rửa mặt ngay!

Tí lồm cồm bò dậy. Cái đầu "quyển vở" giờ đây trông như "quyển vở nháp" bị vò nát. Nó cúi gằm mặt, lủi thủi đi ra vòi nước, cái dáng điệu thảm thương không bút nào tả xiết.

Tôi và Duyên chạy theo.

Dưới vòi nước, Tí ra sức gội, cố gắng rửa trôi lớp sáp dính bết và cả nỗi xấu hổ ê chề. Nước chảy ròng ròng xuống cổ áo, làm trôi đi cái mùi hoa nhài nồng nặc, trả lại mùi ngai ngái của cậu học trò quê mùa.

- Thôi, đừng buồn. - Tôi vỗ vai nó an ủi dù vẫn đang cố nhịn cười. - Tao thấy mày để tóc bờm xờm như cũ đẹp trai hơn. Trông nam tính.

- Thật hả? - Tí ngẩng lên, mặt ướt nhẹp, mắt đỏ hoe do xà phòng hay do khóc thì không biết.

- Thật! - Duyên khẳng định, đưa cho nó cái khăn tay. - Mai nó nói thế thôi, chứ nó thích mày vì mày là thằng Tí sún vui tính, chứ có phải vì mày giống Đan Trường đâu. Mày mà giống Đan Trường thì nó còn dám chơi với mày chắc?

Tí lau mặt, thở dài sườn sượt:

- Tao chỉ muốn... thay đổi chút thôi. Sợ Mai về thấy tao vẫn "quê" như hồi xưa, nó chán.

- Quê mới là đặc sản! - Tôi chốt hạ. - Mày cứ là mày đi. Cái đầu bổ luống đó không hợp với việc trèo cây hái ổi đâu.

Tí nhìn vào gương phản chiếu trong vũng nước dưới chân. Mái tóc ướt rũ xuống trán, lởm chởm, lộn xộn. Nó đưa tay vò vò cho tóc rối tung lên như cũ.

Bất chợt, nó nhe răng cười. Nụ cười "thông gió" ngày xưa đã được lấp đầy bằng răng, nhưng cái vẻ láu lỉnh thì đã quay trở lại.

- Ừ, mày nói đúng. Để tóc này tốn sáp quá, hôm qua tao bị ông chú rượt chạy té khói vì tội ăn cắp sáp đấy.

Chiều hôm đó, trên đường về, thằng Tí lại trở về với mái tóc tổ quạ quen thuộc. Gió thổi tung những sợi tóc cứng quèo của nó. Tôi thấy nó đẹp hơn hẳn cái phiên bản bóng lộn ban sáng.

Hóa ra, trưởng thành không phải là cố bắt chước để trở thành một ai đó khác. Trưởng thành là khi ta dám thử những điều ngớ ngẩn, dám ngã sấp mặt, rồi đứng dậy cười xòa và chấp nhận bản thân mình - kể cả cái đầu tóc rễ tre cứng đầu không chịu vào nếp.

Nhưng tôi biết, trong thâm tâm thằng Tí, cái giấc mơ làm "hoàng tử tóc hai mái" để xứng đôi với "công chúa thành phố" vẫn chưa tắt hẳn đâu. Nó chỉ tạm thời rút lui để chờ thời cơ hoặc chờ loại sáp xịn hơn mà thôi.

Có những lời nói, nếu giữ trong lòng thì nặng như đeo đá, mà nói ra thì sợ gió thổi bay mất. Hoặc tệ hơn, sợ người ta nghe xong sẽ cười xòa bảo mình bị "ấm đầu".

Tuổi 15 là cái tuổi của những nhà văn bất đắc dĩ.

Chúng ta bỗng nhiên yêu thích môn Văn hơn môn Toán, không phải vì cô giáo dạy hay, mà vì chỉ có văn chương mới đủ sức chứa đựng những rung động hỗn độn đang nhảy múa trong lồng ngực.

Tôi chưa bao giờ nghĩ việc viết một lá thư lại khó hơn giải một bài toán hình học.

Bài toán hình học dù rắc rối đến mấy, chỉ cần kẻ thêm vài đường phụ, chứng minh vài cặp tam giác là ra kết quả. Còn lá thư này, tôi đã kẻ vẽ trong đầu hàng trăm lần, chứng minh hàng ngàn lý lẽ, mà kết quả vẫn là một con số không tròn trĩnh.

Đồng hồ treo tường chỉ mười một giờ đêm. Tiếng dế kêu râm ran ngoài vườn như đang chế giễu sự bất lực của tôi. Trên bàn học, quyển sách Vật Lý nằm chỏng chơ, nhường chỗ cho một xấp giấy học trò kẻ ngang và cây bút máy bơm đầy mực tím.

Tôi quyết định viết thư cho Duyên.

Tại sao phải viết? Vì tôi hèn.

Mỗi lần gặp Duyên ở lớp, hay đi song song với nó trên đường đê, tôi cứ như thằng ngậm hột thị. Những câu văn hoa mỹ tôi soạn sẵn trong đầu bỗng nhiên bay biến sạch, chỉ còn lại mấy câu nhạt thếch kiểu: "Ăn cơm chưa?", "Bài khó hén?", "Trời nóng quá ha?".

Tôi ghét cái sự nhạt nhẽo của mình. Nên tôi gửi gắm hy vọng vào trang giấy. Giấy trắng mực tím thì không biết ấp úng, cũng không biết đỏ mặt.

Bức thư thứ nhất:

"Duyên thân mến!

Tớ viết thư này để hỏi thăm sức khỏe của Duyên và gia đình. Dạo này Duyên học hành thế nào? Tớ thấy Duyên hay buồn ngủ trong giờ Sử, có phải thức khuya quá không?..."

Tôi đọc lại. Nghe sặc mùi xã giao, y hệt mấy bài văn mẫu "Viết thư cho bạn ở xa". Mà Duyên thì ở ngay cạnh nhà, sáng nào cũng gặp, hỏi thăm sức khỏe làm cái quái gì?

Xoẹt. Tờ giấy bị vo tròn, ném vào sọt rác.

Bức thư thứ hai:

"Duyên à,

Hôm qua lúc Duyên cười, tớ thấy... nắng tắt luôn. Ý tớ là Duyên cười tỏa nắng quá. Tớ thích nhìn Duyên cười lắm. Duyên đừng buồn chuyện cái kẹp tóc nữa nhé. Tớ sẽ mua đền cho Duyên một cái khác đẹp hơn..."

Tôi rùng mình. Nổi da gà.

Sến. Sến quá mức cho phép. Thằng Tí mà đọc được cái này chắc nó cười tôi thối mũi. Văn phong này giống lời bài hát trong mấy cuốn băng cassette cũ rích của chị tôi. Tôi không phải là nhạc sĩ, tôi là một thằng con trai đang tập làm người lớn.

Xoẹt. Tờ giấy thứ hai chung số phận với tờ thứ nhất.

Tôi ngồi thừ ra, cắn nát cái đuôi bút. Viết gì bây giờ? Viết gì để nó hiểu là tôi đang... thích nó, mà không làm nó sợ chạy mất dép?

Tôi nhắm mắt lại, nghĩ về Duyên. Không phải Duyên của những ngày tắm mưa lội bùn, mà là Duyên của bây giờ. Cái cách nó vén tóc ra sau tai khi làm bài kiểm tra. Cái cách nó nhăn mũi khi ăn phải miếng ớt cay. Cái mùi hương hoa bưởi thoang thoảng từ chiếc khăn tay...

Tôi đặt bút xuống, và lần này, con chữ tự tuôn ra.

Bức thư thứ ba:

"Duyên,

Tao cũng chẳng biết tại sao tao viết cái này nữa. Chắc tại dạo này tao thấy mày lạ quá. Mà tao cũng lạ.

Hồi xưa tao coi mày như thằng Tí. Mày ngã tao cười. Mày khóc tao chọc. Nhưng bây giờ, thấy mày buồn, tự nhiên tao thấy khó chịu ở ngực, giống như ăn cơm bị nghẹn vậy.

Hôm bữa mày đưa tao cái khăn tay, tao chưa giặt sạch đâu. Tao để trong hộc bàn ấy. Tao sợ giặt xong nó mất cái mùi của mày.

Tao ghét mày đi với thằng Long lớp bên cạnh. Tao ghét mày cười với nó. Tao biết tao vô duyên, nhưng tao cứ ghét thế đấy.

Mày... đừng lớn nhanh quá được không? Đợi tao với."

Tôi buông bút.

Lá thư ngắn ngủn, câu cú lộn xộn, xưng hô "tao - mày" cộc lốc. Nhưng đó là những gì thật nhất đang nhảy múa trong lòng tôi. Tôi đọc đi đọc lại. Tim đập thình thịch như vừa chạy marathon.

Đây rồi. Chính là nó.

Tôi cẩn thận gấp tờ giấy làm tư. Tôi còn nắn nót viết tên "Gửi Duyên" bên ngoài.

Sáng mai, tôi sẽ đến lớp sớm, lén bỏ vào hộc bàn của nó. Hay là kẹp vào cuốn vở bài tập Toán mượn của nó?

Tôi tưởng tượng ra cảnh Duyên mở thư.

Nó sẽ đọc.

Nó sẽ ngạc nhiên.

Mắt nó sẽ mở to.

Và rồi...

Rồi sao nữa?

Một nỗi sợ hãi lạnh toát chạy dọc sống lưng tôi.

Nhỡ nó không thích tôi thì sao?

Nhỡ nó đọc xong, nó cười khẩy, rồi mang đi khoe với cái Lan, cái Huệ?

Nhỡ nó sợ quá, nó tránh mặt tôi luôn? Tình bạn bao nhiêu năm của nhóm "Xí Muội", của những ngày chui rúc gốc cây bàng, liệu có tan thành mây khói chỉ vì một lá thư tình ngớ ngẩn này không?

Tôi nhìn lá thư nằm trên bàn. Nó không còn là tờ giấy vô tri nữa. Nó là một quả bom nổ chậm. Nếu kích nổ, tôi có thể có được một tình yêu đầu đời, hoặc tôi sẽ mất đi người bạn thân nhất.

Cái giá phải trả quá đắt.

Tôi cầm lá thư lên. Tay tôi run run.

Tôi đưa nó lại gần ngọn đèn dầu - nhà tôi hay thắp đèn cho đỡ tốn điện.

Không, đốt thì phí quá. Mà mùi giấy cháy khét lẹt mẹ sẽ phát hiện.

Tôi dùng hai tay, xé đôi tờ giấy.

RẸT.

Âm thanh xé giấy trong đêm thanh vắng nghe chói tai và đau đớn như tiếng vải xé trong lòng.

Tôi xé tiếp. Xé vụn. Xé nát những câu chữ "nhớ", "ghét", "đợi". Những mảnh giấy trắng lả tả rơi xuống sọt rác như những cánh hoa tàn.

Tôi thở hắt ra, gục đầu xuống bàn.

Vừa nhẹ nhõm, lại vừa tiếc nuối.

Nhẹ nhõm vì bí mật vẫn được an toàn. Ngày mai, tôi vẫn có thể vô tư khoác vai Duyên, vẫn có thể cãi nhau chí chóe với nó mà không sợ ngượng ngùng.

Nhưng tiếc nuối vì những rung động đầu đời đẹp đẽ ấy sẽ mãi mãi nằm lại trong bóng tối của sọt rác, không bao giờ chạm được tới người cần nhận.

Sáng hôm sau, tôi đến lớp với đôi mắt thâm quầng.

Duyên đã ngồi ở đó, đang ôn bài. Thấy tôi, nó cười tươi rói:

- Ê, mặt mày sao bơ phờ vậy? Tối qua đi ăn trộm gà hả?

Tôi nhìn nụ cười của nó. Tim tôi nhói lên một cái, nhưng miệng tôi đã kịp nhếch lên một nụ cười "công nghiệp":

- Ừ, đi ăn trộm trái tim... à lộn, ăn trộm xoài mà bị chó đuổi.

Duyên bĩu môi:

- Xạo ke! Lớn đầu còn chơi dại.

Nó quay đi, tóc dài khẽ chạm vào tay tôi.

Tôi thò tay vào túi quần, chạm vào những mẩu giấy vụn tôi chưa kịp vứt đi đêm qua. Tôi nắm chặt chúng lại, tự nhủ: Ừ, cứ làm bạn thế này cũng được. Yêu đương gì tầm này, mệt người.

Nhưng tôi biết, tôi đang nói dối. Những lá thư không gửi không có nghĩa là tình cảm không tồn tại. Nó chỉ chuyển từ trang giấy vào một ngăn kéo sâu kín trong tim, nằm im ở đó và chờ đợi một ngày đủ dũng khí để bung ra.