【Chương 4】

Sang năm thứ ba, tôi không còn là cô gái nông thôn lạc lõng trong trường nữa. Tôi làm lớp trưởng, tham gia đội giảng dạy lưu động, bài viết về giáo dục trẻ em vùng quê được đăng trên báo huyện. Thầy chủ nhiệm nhiều lần khuyên tôi sau khi tốt nghiệp nên ở lại thành phố, thi vào trường tiểu học trọng điểm hoặc tiếp tục học cao hơn. Bạn học cũng nói tôi may mắn, chỉ cần bước thêm một bước là có thể thoát khỏi ruộng đồng, thoát khỏi bùn đất, thoát khỏi những tháng ngày bị mẹ chồng mắng trước cổng.

Nhưng mỗi khi nghe hai chữ “thoát khỏi”, tôi đều nghĩ đến Lương Thủ Sơn. Người khác cho rằng quê nhà là cái giếng giam tôi lại, nhưng trong cái giếng ấy từng có một người dùng hết sức nâng tôi lên. Tôi không muốn thoát khỏi anh. Tôi muốn kéo anh ra cùng mình.

Tết năm thứ ba, tôi không về được vì phải tham gia khóa thực tập. Tôi gửi thư về nói rõ tình hình, còn gửi thêm hai mươi đồng tiền học bổng cho Lương Thủ Sơn mua áo bông mới. Nhưng lá thư ấy không tới tay anh.

Sau này tôi mới biết, thư bị Lưu Xảo Mai lấy trộm ở bưu điện thôn. Chị ta thấy bên trong có tiền, liền giấu đi. Còn cố ý nói với Lương Thủ Sơn rằng tôi ở thành phố đã thân thiết với một thầy giáo trẻ, Tết không về là vì không còn muốn nhìn thấy anh nữa.

Những lời ấy truyền đến tai tôi vào đầu xuân, qua thư của cô bé Đại Nữu — con gái Lưu Xảo Mai. Đại Nữu khi ấy mười một tuổi, là đứa trẻ duy nhất trong nhà họ Lương còn âm thầm thân với chúng tôi. Tôi từng dạy con bé đọc chữ trong kỳ nghỉ đông, còn cho nó hai cây bút chì. Con bé lén viết thư cho tôi bằng nét chữ non nớt: “Thím hai, mẹ cháu lấy thư của thím. Chú hai không nói gì, nhưng đêm qua cháu thấy chú ngồi ngoài sân đến rất khuya. Chú ho nhiều.”

Tôi đọc xong lá thư, tay lạnh ngắt.

Ba ngày sau, tôi xin nghỉ một buổi, mang theo thầy chủ nhiệm và cán bộ phụ trách thực tập của trường về thôn. Tôi không về một mình. Bởi vì tôi biết, nếu chỉ có tôi, bọn họ sẽ nói tôi bất hiếu, nói tôi gây chuyện, nói tôi học vài chữ đã không coi nhà chồng ra gì. Nhưng lần này, tôi muốn họ hiểu một chuyện: chữ nghĩa không phải thứ để tôi nhẫn nhịn giỏi hơn, mà là thứ để tôi biết bảo vệ mình đúng cách.

Chúng tôi về đến thôn vào giữa trưa.

Trương Quế Phân đang ngồi trước sân nhặt rau, Lưu Xảo Mai thì cắn hạt dưa nói chuyện với mấy người hàng xóm. Vừa thấy tôi dẫn theo người lạ mặc áo cán bộ, chị ta lập tức biến sắc. “Hứa Trĩ Hòa, cô lại dẫn ai về đây? Nhà họ Lương là chỗ cô muốn làm loạn thì làm loạn à?”

Tôi không đáp, chỉ quay sang cán bộ trường. “Đồng chí Lý, đây là chị dâu cả của chồng tôi. Người lấy thư và tiền học bổng tôi gửi về, theo lời nhân chứng, chính là chị ấy.”

Lưu Xảo Mai bật dậy như bị kim châm. “Cô nói bậy! Ai lấy thư của cô? Cô có chứng cứ không?”

Đại Nữu đứng nép sau cửa, mặt trắng bệch. Tôi không kéo con bé ra. Tôi không muốn một đứa trẻ phải đứng giữa mẹ ruột và sự thật. Tôi chỉ lấy từ trong túi ra biên nhận gửi thư và giấy xác nhận của bưu điện huyện. “Thư gửi ngày mười hai tháng chạp, bên trong có hai mươi đồng. Bưu điện có ghi người nhận ký tên là Lưu Xảo Mai. Chị dâu, chữ chị viết xấu nhưng dấu tay thì không giả được.”

Sắc mặt Lưu Xảo Mai lập tức tái đi. Mấy người hàng xóm đang ngồi xem náo nhiệt đồng loạt vươn cổ. Trương Quế Phân cũng sững sờ, rồi lập tức quay sang mắng chị ta: “Mày lấy tiền thật à?”

Lưu Xảo Mai cuống lên. “Con… con chỉ cầm giúp thôi! Thủ Sơn không có nhà, con sợ mất nên cầm giúp!”

Tôi nhìn chị ta. “Vậy tiền đâu?”

Chị ta há miệng, không đáp được. Mặt Trương Quế Phân càng lúc càng khó coi. Bà có thể mắng tôi, có thể ghét tôi, nhưng tiền nếu vào tay con dâu cả mà bà không biết, vậy lại là chuyện khác. Lòng tham trong nhà họ Lương giống như con rắn cắn đuôi nhau. Khi tôi không còn là miếng thịt để họ cắn chung, họ sẽ phát hiện người bên cạnh cũng đang cắn phần của mình.

Đồng chí Lý nghiêm mặt nói: “Tự ý lấy thư tín và tiền của người khác không phải chuyện nhỏ. Nhà trường vốn có thể báo lên công xã xử lý. Hứa Trĩ Hòa là học sinh ưu tú của trường chúng tôi, tiền học bổng của cô ấy có ghi rõ ràng. Nếu gia đình tiếp tục gây cản trở việc học, nhà trường sẽ làm văn bản gửi chính quyền địa phương.”

Người trong sân lập tức im lặng. Hai chữ “chính quyền” vừa ra, Lưu Xảo Mai không còn dám gào nữa. Chị ta run rẩy chạy vào nhà, lục trong rương hồi lâu mới lấy ra mười hai đồng nhàu nhĩ. Còn tám đồng đã bị chị ta tiêu mất, mua vải may áo cho con trai nhỏ.